Ảnh in bằng máy in phun bị phai màu: chọn mực, giấy và cách giữ ảnh bền

Ảnh in máy phun bị phai màu sau vài tháng thường do mực dye gặp nắng, ánh đèn, khí ozone và độ ẩm, cộng thêm mực ngoài kém chất lượng hoặc giấy không hợp. Việc nên làm trước là chuyển ảnh ra khỏi chỗ có nắng chiếu, cho ảnh vào khung kính hoặc album, và kiểm tra lại loại mực, loại giấy đang dùng cho những lần in sau.

Bài viết dành cho gia đình tự in ảnh kỷ niệm, ảnh con cái, ảnh treo tường bằng máy in phun như Epson L805, L8050. Bạn sẽ có bảng tra nguyên nhân phai màu, cách hiểu đơn giản về mực dye và pigment, các bước giữ ảnh bền màu và lúc nào cần kỹ thuật kiểm tra máy.

Vì sao ảnh in máy phun bị phai màu sau vài tháng?

Ảnh in phun phai chủ yếu vì mực bị ánh sáng và không khí làm bạc dần, nhất là mực gốc nước (dye). Tốc độ phai nhanh hay chậm phụ thuộc vào nơi treo ảnh, loại mực, loại giấy và việc ảnh có được che chắn hay không.

Bảng nguyên nhân phai màu và cách giữ ảnh

Phai do mực hay do máy in lỗi?

Phai màu là chuyện xảy ra sau khi in: ảnh lúc mới in đẹp, vài tháng sau mới nhạt đi. Nếu ảnh vừa in ra đã nhạt, thiếu màu hoặc có sọc, đó là lỗi khi in như tắc đầu phun hay cài đặt sai, không phải phai.

Cách phân biệt dễ nhất là in lại cùng tấm ảnh rồi đặt cạnh bản cũ. Bản mới đẹp thì bản cũ đã phai. Bản mới cũng nhạt thì hãy in kiểm tra đầu phun trước khi nghĩ tới mực hay giấy.

Mực dye hay pigment bền màu hơn?

Nói chung, mực pigment bền màu hơn mực dye khi gặp ánh sáng và không khí, nhưng mực dye cho màu tươi và bóng đẹp hơn trên giấy ảnh bóng. Nhiều máy in ảnh gia đình như Epson L805, L8050 dùng mực dye vì lý do này.

Mực dye: tươi màu nhưng cần che chắn

Mực dye hòa tan trong nước, thấm vào lớp phủ của giấy ảnh nên màu rực, chuyển màu mịn, rất hợp ảnh chân dung và ảnh gia đình. Đổi lại, các phân tử màu dễ bị nắng, ánh đèn và khí ozone làm bạc dần nếu ảnh để trần ngoài không khí.

Vì vậy, với máy dùng mực dye, việc giữ ảnh quan trọng ngang với việc in. Một tấm ảnh in đẹp mà treo ngay chỗ nắng chiều rọi vào thì phai nhanh hơn hẳn tấm cất trong album.

Mực pigment: bền hơn nhưng màu kém tươi trên giấy bóng

Mực pigment là hạt màu rất nhỏ nằm trên bề mặt giấy, chịu ánh sáng và độ ẩm tốt hơn. Nhược điểm là trên giấy bóng, màu thường không tươi bằng dye, vùng tối có thể hơi lì. Pigment hợp với giấy mờ, giấy lụa và bản in cần để lâu.

Bạn không nên tự đổ mực pigment vào máy đang dùng mực dye hoặc ngược lại. Mỗi máy được thiết kế cho một loại mực, đổi lẫn dễ gây tắc đầu và hỏng hệ thống dẫn mực.

Ảnh in bị bạc màu khi treo tường: nắng, đèn và không khí

Ảnh in bị bạc màu khi treo tường thường là do vị trí treo: tường hướng nắng, cạnh cửa sổ, dưới đèn rọi hoặc ở nơi gió lùa nhiều. Chỉ cần đổi chỗ treo và thêm kính là ảnh giữ màu lâu hơn rõ rệt.

Ánh nắng chiếu trực tiếp là thứ làm phai nhanh nhất, kể cả nắng qua cửa kính. Màu vàng và đỏ tươi thường nhạt trước nên ảnh cũ hay ngả sang xanh lạnh. Ánh đèn sáng rọi thẳng cả ngày cũng làm phai, chỉ chậm hơn nắng.

Khí ozone và các chất trong không khí cũng tác động lên mực dye. Ảnh để trần trên kệ, dán lên tủ lạnh hay dán tường bằng băng dính thường nhạt nhanh hơn ảnh trong khung kính. Độ ẩm cao vào mùa nồm còn làm ảnh dễ mốc, dính vào nhau nếu cất chồng.

Trường hợp tương tự ở môi trường kinh doanh như menu quán cà phê in bằng máy in phun có cách xử lý riêng; bài này chỉ tập trung vào ảnh gia đình.

Các bước giữ ảnh in không phai tại nhà

Bạn có thể làm ngay các bước dưới đây, không cần thay máy hay mua thiết bị đắt tiền. Bắt đầu từ những tấm ảnh đang treo, sau đó áp dụng cho những lần in sau.

1. Dời ảnh khỏi chỗ có nắng chiếu trực tiếp, kể cả nắng qua cửa kính.
2. Cho ảnh vào khung có kính, ưu tiên kính chống UV, hoặc cất trong album có bìa.
3. Với ảnh mới in, để ảnh khô hẳn trước khi cho vào album, khung kính hoặc ép plastic. Epson khuyên chờ khoảng một ngày trước khi đóng khung.
4. Không xếp chồng ảnh vừa in, trải từng tấm trên mặt bàn sạch cho khô.
5. Cất ảnh và giấy ảnh chưa dùng ở nơi khô ráo, tránh nóng; giấy chưa dùng nên để trong bao gốc.
6. Kiểm tra lại mực: dùng đúng loại mực máy yêu cầu, không châm lẫn nhiều nguồn.
7. Kiểm tra lại giấy và cài đặt: chọn giấy ảnh phù hợp và đặt đúng loại giấy trong driver.

Ép plastic giúp ảnh tránh bụi, tránh nước và chạm tay. Tuy vậy, ép khi ảnh còn ẩm mực sẽ làm màu loang, nên chỉ ép khi ảnh đã khô hẳn.

Video từ kênh Thần Vũ: máy in Epson dùng mực dye UV (màu tươi) và mực pigment UV (bền màu) khác nhau thế nào.

Chọn mực và giấy cho ảnh gia đình

Muốn ảnh in giữ màu lâu, hãy chọn mực đúng loại cho máy và giấy ảnh hợp với mực. Hai thứ này quyết định độ bền màu nhiều hơn cả độ phân giải hay chế độ in.

Mực đúng loại, đồng bộ

Mỗi máy in ảnh được thiết kế cho một bộ mực riêng. Mực ngoài kém chất lượng có thể in ra lúc đầu khá đẹp nhưng phai nhanh hơn, có khi còn ngả màu chỉ sau một thời gian ngắn. Châm lẫn mực từ nhiều nơi cũng làm các màu phai không đều, ảnh lệch tông.

Với Epson L805 hay L8050, nên dùng đúng bộ mực dành cho máy và châm cùng lúc một nguồn mực. Nếu đã lỡ châm lẫn, kỹ thuật có thể giúp xả và chuyển sang bộ mực đồng bộ mà không làm hỏng đầu phun.

Giấy ảnh hợp với mực

Giấy ảnh có lớp phủ giúp mực bám và giữ màu. Giấy thường hoặc giấy ảnh quá mỏng, lớp phủ kém sẽ làm màu chìm và kém bền. Giấy bóng cho màu rực, giấy lụa ít bóng, ít bám vân tay; bạn có thể xem thêm bài chọn giấy in ảnh A4 bóng hay lụa.

Khi in, hãy chọn đúng loại giấy trong driver để máy phun lượng mực phù hợp. Nếu muốn màu in sát màu màn hình, có thể tìm hiểu ICC profile cơ bản để in ảnh đúng màu.

Kinh nghiệm từ xưởng

Nhiều gia đình mang ảnh đến hỏi vì ảnh treo phòng khách phai trong khi ảnh cùng đợt cất trong album vẫn đẹp. Hầu hết là do tường treo ảnh hướng nắng chiều, không có kính. Đổi chỗ và thêm khung kính là đủ, máy không có vấn đề gì.

Trường hợp khác là ảnh mới in đã nhạt hơn ảnh in trước, người dùng tưởng phai nhưng thực ra đầu phun tắc một kênh màu. Người tự in ảnh thẻ tại nhà bằng máy in phun cũng hay gặp tình huống này khi da bị ám màu.

Khi nào nên gọi kỹ thuật?

Bạn nên gọi kỹ thuật khi ảnh mới in đã nhạt, thiếu màu, hoặc khi cần chuyển mực, xử lý máy mà không muốn tự làm.

• Ảnh vừa in ra đã nhạt, mất một màu dù bình còn mực.
• In kiểm tra đầu phun có vạch đứt, vệ sinh vài lần vẫn không liền.
• Đã châm lẫn nhiều loại mực, muốn chuyển về một bộ mực đồng bộ.
• Ống dẫn mực có bọt khí, màu in ra lúc đậm lúc nhạt.
• Máy báo đầy mực thải, cần kỹ thuật xử lý bộ thấm, hộp bảo trì đúng cách.

Với máy tắc đầu, bạn có thể xem dịch vụ xử lý Epson tắc đầu phun tại nhà. Khu Mỹ Đình, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy gần cơ sở 1, kỹ thuật qua nhà thuận tiện; xem thêm sửa máy in phun tại Mỹ Đình.

Thần Vũ hỗ trợ in ảnh gia đình bền màu như thế nào?

Thần Vũ hỗ trợ theo quy trình 5 bước, báo giá trước và chỉ làm khi bạn đồng ý. Kỹ thuật đi từ cơ sở Mỹ Đình (Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm); máy cần xả mực, xử lý đầu phun sẽ làm tại xưởng Phú Diễn.

1. Tiếp nhận: xem ảnh chụp bản in bị phai, nơi treo ảnh và loại mực, giấy bạn đang dùng qua Zalo.
2. Kiểm tra: in kiểm tra đầu phun, xem mực trong bình, ống dẫn và cài đặt giấy trong driver.
3. Báo giá trước: nói rõ nguyên nhân do cách giữ ảnh, do mực hay do máy, kèm phương án xử lý.
4. Sửa khi bạn đồng ý: vệ sinh đầu phun, chuyển sang bộ mực đồng bộ, cài lại driver đúng loại giấy.
5. In thử trước mặt bạn: in ảnh mẫu trên giấy của bạn, hướng dẫn cách giữ ảnh và cất giấy.

Thần Vũ nhận sửa máy in phun màu các dòng in ảnh như Epson L805, L8050 và Canon, cho cả gia đình lẫn văn phòng.

Câu hỏi thường gặp

Ảnh in Epson bị phai sau vài tháng có phải do máy hỏng?

Thường không phải. Ảnh in Epson bị phai sau vài tháng chủ yếu do nắng, ánh đèn và không khí tác động lên mực dye. Ảnh mới in mà đã nhạt thì mới cần kiểm tra máy.

Mực dye hay pigment bền màu hơn cho ảnh gia đình?

Pigment bền màu hơn khi gặp ánh sáng, nhưng dye cho màu tươi hơn trên giấy bóng. Với máy dùng mực dye, chỉ cần giữ ảnh đúng cách là ảnh gia đình vẫn đẹp lâu.

Ảnh in bị bạc màu khi treo tường thì cứu được không?

Ảnh đã bạc màu không phục hồi lại được màu cũ. Bạn nên in lại từ file gốc, cho vào khung kính và treo ở chỗ không có nắng chiếu trực tiếp.

Cách giữ ảnh in không phai đơn giản nhất là gì?

Tránh nắng trực tiếp, cho ảnh vào khung kính hoặc album, để ảnh khô hẳn trước khi đóng khung. Cách giữ ảnh in không phai này áp dụng được cho mọi loại máy in phun.

Có nên ép plastic ảnh in máy phun không?

Có thể ép để chống bụi, chống nước và chạm tay. Chỉ ép khi ảnh đã khô hẳn, ép lúc mực còn ẩm sẽ làm màu loang, nhòe.

Dùng mực ngoài có làm ảnh phai nhanh hơn không?

Mực ngoài kém chất lượng thường phai nhanh hơn và dễ lệch tông. Nên dùng đúng loại mực cho máy và giữ một nguồn mực đồng bộ cho tất cả các màu.

Liên hệ khi ảnh in bị phai màu

Chụp ảnh bản in bị phai cạnh một bản in mới rồi gửi qua Zalo, kỹ thuật sẽ cho bạn biết lỗi do cách giữ ảnh, do mực hay do máy. Gọi hotline 0965.305.158, máy bàn 024 3992 1369 hoặc nhắn Zalo Thần Vũ.

Cơ sở 1 (trung tâm kỹ thuật, kho và xưởng): Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, Hà Nội, gần Mỹ Đình. Xem các cơ sở khác ở trang liên hệ.