In thư pháp, câu đối bằng máy in: giấy đỏ, giấy dó khổ dài quanh Văn Miếu

Muốn in thư pháp, câu đối bằng máy in trên giấy đỏ, giấy dó khổ dài mà không kẹt, không loang, cần làm đúng ba việc: tạo khổ giấy tùy chỉnh đúng kích thước tờ giấy trong driver, nạp từng tờ qua khe nạp sau, và chọn chế độ in đậm, chất lượng cao để nét đen nổi trên nền đỏ. Giấy dó mỏng, nhiều xơ thì nên dán tạm lên một tờ giấy đỡ trước khi đưa vào máy.

Các cửa hàng thư pháp, quà Tết quanh Văn Miếu vào cuối năm thường in mẫu chữ, câu đối, liễn treo tường lên giấy hồng điều, giấy dó, rồi bày bán hoặc làm bản mẫu cho khách chọn. Máy dùng nhiều là máy phun A3 có khe nạp giấy phía sau. Bài này tập trung vào những trục trặc riêng của loại giấy và khổ giấy này: bảng tra lỗi, cách cài khổ dài, cách nạp giấy dó, chuẩn bị máy trước mùa Tết và lúc nào nên gọi thợ.

Bảng tra lỗi khi in thư pháp trên giấy đỏ, giấy dó

Lỗi khi in thư pháp phần lớn đến từ giấy và khổ giấy, ít khi do máy hỏng. Dò theo hiện tượng trên tờ in để biết nên chỉnh ở đâu.

Nếu cửa hàng còn in cả decal hộp quà, thiệp Tết số lượng lớn trong cùng mùa, phần giữ máy khi in liên tục và giữ màu đỏ đều giữa các lô đã có trong bài shop hàng mã in decal, thiệp mùa lễ.

Cài khổ giấy dài trong driver cho tờ câu đối

Tờ câu đối, liễn thường hẹp và rất dài, không trùng khổ nào có sẵn. Nếu không tạo khổ riêng, máy sẽ in theo A4 hoặc A3 và cắt mất phần dưới.

Máy Epson: chọn User-Defined

Trên driver Windows của Epson, mở Printing Preferences, ở thẻ Main chọn mục khổ giấy là User-Defined, đặt tên khổ, nhập chiều rộng và chiều cao rồi lưu lại. Lần sau chỉ cần chọn tên khổ đã lưu. Theo hướng dẫn của Epson, khi chiều rộng khổ tự định nghĩa là cạnh dài của tờ giấy thì phải nạp giấy theo cạnh dài, còn bình thường nạp theo cạnh ngắn.

Máy Canon: Custom trong Page Setup

Với driver Canon, vào thẻ Page Setup, ở Page Size chọn Custom, chọn đơn vị đo rồi nhập chiều rộng, chiều cao. Một số máy cho đặt luôn ở mục Printer Paper Size trong thẻ Quick Setup.

Chiều dài tối đa phụ thuộc từng máy

Mỗi model có giới hạn chiều dài khổ tùy chỉnh và giới hạn khay nạp riêng, ghi trong hướng dẫn sử dụng của hãng. Nếu driver không cho nhập chiều dài bạn cần, đừng cố ép: hãy chia câu đối thành hai tờ rồi ghép, hoặc dùng máy có khe nạp sau đi thẳng. Trong phần mềm thiết kế, đặt khổ trang đúng bằng khổ vừa tạo để bố cục không bị co giãn.

Giấy dó mỏng, nhiều xơ: cách nạp để không kẹt, không loang

Giấy dó đẹp chính vì mỏng, dai và có xơ, nhưng đó cũng là lý do máy in văn phòng khó kéo và mực dễ lan.

Dán lên giấy đỡ

Cắt một tờ giấy đỡ phẳng, cứng vừa phải, bằng đúng khổ đã tạo. Dán tạm giấy dó lên bằng băng dính giấy ở mép đầu, sao cho mép đầu thẳng và không có xơ thò ra. Hai tờ đi cùng nhau nên máy kéo thẳng hơn. Lưu ý giấy đỡ làm tờ in dày lên; nếu thấy vết cọ trên mặt giấy, xem cách chỉnh độ cao đầu in A3 khi in giấy dày.

Nạp từng tờ qua khe sau, đỡ phần giấy thừa

Với giấy dài, phần đuôi giấy nằm ngoài máy rất dễ võng xuống, kéo lệch tờ giấy. Hãy nạp từng tờ, để người đứng cạnh đỡ nhẹ phần đuôi giấy theo hướng máy kéo, phía trước cũng để trống chỗ cho giấy ra. Nếu khay sau hay kéo xéo cả với giấy thường, xem bài máy in A3 kéo giấy xéo ở khay sau trước khi in giấy quý.

Bớt mực để nét không loang

Giấy dó không có lớp phủ nhận mực như giấy in ảnh, nên in chế độ giấy ảnh sẽ phun quá nhiều mực và nét chữ lan ra. Thử in trên một mẩu giấy dó với loại giấy thường hoặc giấy mỏng trong driver, so độ sắc nét rồi mới in tờ thật. Để tờ in khô hẳn trên mặt phẳng trước khi cuộn.

Chữ đen trên giấy đỏ không đậm, và chuyện mực nhũ vàng

Giấy hồng điều có nền tối, nên chữ đen in ở chế độ tiêu chuẩn thường trông xám, nhất là ở nét bút mảnh.

• Trong file, đặt màu chữ là đen thuần, không phải đen pha từ nhiều màu, để máy dùng mực đen nhiều hơn.
• Chọn chất lượng cao; nếu driver có thanh chỉnh độ đậm trong phần chỉnh màu, tăng nhẹ rồi in thử.
• Không in ảnh chữ thư pháp chụp từ điện thoại có nền xám; xóa nền thành trắng trước, nếu không nền đỏ sẽ bị phủ một lớp xám bẩn.
• Máy in phun văn phòng chỉ có mực màu thông thường, không có mực nhũ kim. Muốn chữ vàng ánh kim thì phải dùng giấy in sẵn hoa văn nhũ hoặc viết, ép nhũ thủ công sau khi in.

Lưu ý thêm: in chữ vàng thường lên nền đỏ sẽ gần như không thấy, vì mực máy phun trong suốt và chồng lên màu giấy. Đó không phải lỗi máy.

Các bước tự kiểm tra trước khi in tờ thư pháp thật

Giấy dó và giấy đỏ khổ dài không rẻ, nên mỗi tờ hỏng là mất cả giấy lẫn công. Làm lần lượt:

1. In trang mẫu đầu phun trên giấy trắng thường. Đứt nét màu đen thì làm sạch đầu một lượt, đợi máy nghỉ rồi in lại.
2. Đo khổ giấy thật bằng thước, tạo khổ tùy chỉnh trong driver đúng số đo.
3. Mở file, đặt khổ trang trùng khổ vừa tạo, kiểm tra bố cục căn giữa, lề hai bên bằng nhau.
4. In thử trên giấy thường cắt cùng khổ để xem bố cục và chiều nạp.
5. In thử trên một mẩu giấy dó hoặc giấy đỏ để chọn loại giấy và độ đậm trong driver.
6. Nạp từng tờ thật qua khe sau, đỡ đuôi giấy, đứng cạnh máy đến khi tờ ra hết.

Video từ kênh Thần Vũ: cài khổ giấy dài tùy chỉnh trên máy Canon iX6770, iX6870.

Nếu máy kéo giấy xéo ngay cả ở bước in thử giấy thường, đừng chuyển sang giấy dó. Lỗi khi đó nằm ở cụm kéo giấy, không phải ở loại giấy.

Chuẩn bị máy trước mùa câu đối Tết

Mùa bán câu đối dồn vào vài tuần cuối năm. Làm trước những việc sau để không phải dừng giữa lúc đông khách:

• Cho máy in vài trang màu và trang đen đậm mỗi ngày trong tuần trước mùa, để đầu phun không khô sau thời gian ít dùng.
• Lưu sẵn các khổ tùy chỉnh hay dùng trong driver với tên dễ nhớ, ví dụ theo chiều dài câu đối.
• Cắt sẵn giấy đỡ theo từng khổ, chuẩn bị băng dính giấy loại dễ bóc.
• Bảo quản giấy dó cuộn trong túi kín, tránh ẩm; giấy đỏ để phẳng, không gấp mép.
• Dọn trống mặt bàn phía sau và phía trước máy để giấy dài vào, ra không vướng.
• Lau sạch bụi giấy dó bám ở khe nạp sau, vì xơ giấy tích lại làm bánh kéo trơn.

Khi nào cửa hàng thư pháp nên gọi thợ?

Vài dấu hiệu cho thấy đã không còn là chuyện cài đặt hay loại giấy:

• Giấy thường khổ A4 cũng kéo xéo hoặc kẹt, dù đã chỉnh thanh dẫn và lau bánh kéo.
• Máy kéo hụt, giấy vào được một đoạn rồi dừng, báo kẹt dù không thấy giấy bên trong.
• Bản in dài bị co hoặc giãn so với khổ đã đặt, chữ phía cuối thấp hơn hoặc dẹt đi, dấu hiệu trục kéo giấy mòn; tham khảo bài thay trục kéo giấy máy in A3.
• Trang mẫu đầu phun vẫn mất nét đen sau một lần làm sạch đầu và cho máy nghỉ.
• Có mẩu giấy dó rách kẹt sâu bên trong mà không lấy ra được bằng tay.

Với mẩu giấy dó kẹt trong máy, đừng dùng que hay nhíp cạy vào khu vực đầu phun. Cửa hàng quanh Văn Miếu có thể liên hệ qua cơ sở gần nhất là Cơ sở 2 Thần Vũ ở Ngõ 143 Hoàng Như Tiếp (số nhà 16), Long Biên; khách ở Long Biên cũng có thể xem trang sửa máy in màu A3 tại nhà Long Biên hoặc sửa máy in Epson tại nhà Long Biên.

Thần Vũ xử lý máy in của cửa hàng thư pháp như thế nào?

Máy in khổ A3 khá cồng kềnh, nên kỹ thuật cố gắng xử lý tại cửa hàng; chỉ những trường hợp phải tháo cụm kéo giấy hay ngâm đầu phun mới đưa về xưởng. Năm bước làm việc:

1. Tiếp nhận: chủ cửa hàng cho biết tên máy, loại giấy đang in và gửi ảnh tờ in lỗi.
2. Kiểm tra tại chỗ: thử kéo giấy thường và giấy dài, xem bánh kéo, khe nạp sau, đầu phun.
3. Báo giá trước: nói rõ lỗi do cài đặt, do giấy hay do linh kiện, phương án sửa ở cửa hàng hay mang về.
4. Sửa khi được đồng ý: làm sạch, căn chỉnh, thay bánh hoặc trục kéo nếu đã mòn, hướng dẫn lưu khổ tùy chỉnh.
5. In thử bàn giao: in một tờ khổ dài trên giấy của cửa hàng để chủ cửa hàng xem nét, bố cục và độ thẳng.

Kỹ thuật đi từ cơ sở Mỹ Đình (Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm); máy cần tháo cụm kéo giấy hay xử lý đầu phun lâu sẽ về xưởng Phú Diễn. Khách khu Từ Liêm, Cầu Giấy xem thêm trang sửa máy in phun khu Mỹ Đình.

Kinh nghiệm từ xưởng

Phần lớn máy A3 của cửa hàng thư pháp hỏng vì bị ép kéo giấy dó trực tiếp, không có giấy đỡ, xơ giấy bám dần làm bánh kéo trơn. Đến lúc cao điểm máy kéo hụt cả giấy thường. Lau khe nạp và bánh kéo định kỳ trong mùa in rẻ công hơn nhiều so với thay cụm kéo giấy.

Câu hỏi thường gặp

Máy in phun có in được thư pháp lên giấy dó không?

In được nếu tạo đúng khổ giấy, nạp từng tờ qua khe sau và dán giấy dó lên giấy đỡ khi giấy quá mỏng. Nên in thử một mẩu trước để chọn loại giấy trong driver cho nét không loang.

In câu đối khổ dài bị cắt mất nửa dưới thì sửa ở đâu?

Do driver vẫn để khổ có sẵn. Tạo khổ tùy chỉnh (User-Defined trên Epson, Custom trên Canon) đúng chiều dài tờ giấy và đặt khổ trang trong file trùng với khổ đó.

Vì sao chữ đen in trên giấy đỏ trông xám?

Nền giấy đỏ tối nên nét đen kém nổi. Đặt màu chữ đen thuần trong file, chọn chất lượng cao, tăng nhẹ độ đậm trong driver và in thử trước khi in số lượng.

Máy in có in được chữ nhũ vàng lên câu đối không?

Máy phun văn phòng không có mực nhũ kim. Chữ vàng in lên nền đỏ gần như không thấy. Muốn ánh kim thì dùng giấy in sẵn hoa văn nhũ hoặc ép nhũ thủ công sau khi in.

Giấy dó bị kẹt trong máy phải làm sao?

Tắt máy, kéo chậm theo chiều giấy đi. Nếu giấy rách và còn mẩu bên trong, đừng dùng dụng cụ cạy gần đầu phun; gọi kỹ thuật để tháo lấy ra an toàn.

Máy A3 nào hợp để in câu đối?

Nên dùng máy có khe nạp sau đi giấy tương đối thẳng và driver cho tạo khổ tùy chỉnh đủ dài. Giới hạn chiều dài khác nhau theo model, cần xem trong hướng dẫn của hãng trước khi chọn khổ câu đối.

Máy A3 của cửa hàng kéo giấy dài bị lệch, kẹt giấy dó hay in nét đen mờ đúng mùa Tết? Gọi ngay 0965.305.158, máy bàn 024 3992 1369, hoặc nhắn ảnh tờ in qua Zalo Thần Vũ. Cơ sở 1 ở Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, chỉ đường trên trang liên hệ; các lỗi máy in khác xem trong chuyên mục sửa máy in phun màu.