In bản đồ màu đồ án bị đứt nét mảnh, mất màu nhạt: cách in rõ tại Phú Diễn

Bản đồ đồ án in ra mà đường đồng mức đứt quãng, ranh giới lớp đá chỗ có chỗ không, các mảng vàng nhạt, hồng nhạt biến mất hoặc loang lổ, thì nguyên nhân thường nằm ở ba chỗ: vài vòi phun đã tắc, lệnh in đang để chế độ nháp hoặc in nhanh, và file PDF xuất ra bị chuyển thành ảnh độ phân giải thấp. Việc nên làm trước tiên là in mẫu kiểm tra đầu phun, rồi mở lại hộp thoại in xem chất lượng, loại giấy và tỉ lệ in đang chọn gì, trước khi đổ lỗi cho file của sinh viên.

Bài này viết cho các tiệm photo ở Phú Diễn, Đức Thắng gần Đại học Mỏ - Địa chất, nơi mùa nộp đồ án có nhiều đơn in bản đồ màu đồ án khổ A3, A4 xuất từ ArcGIS, MapInfo hay QGIS. Bài gồm bảng tra lỗi, cách giữ nét mảnh, màu nhạt, in đúng tỉ lệ 1:1 và lúc nào cần kỹ thuật.

Bảng tra lỗi khi in bản đồ màu cho sinh viên

Nhìn đúng chỗ hỏng trên tờ bản đồ rồi tra theo bảng. Nhiều lỗi trông giống nhau nhưng một cái do máy, một cái do file, cách xử lý khác hẳn.

Ba dòng đầu là lỗi đường nét, hai dòng giữa là lỗi màu, hai dòng cuối là lỗi tỉ lệ.

Vì sao đường đồng mức, ranh giới lớp đá bị đứt

Đường đồng mức và ranh giới trên bản đồ địa chất chỉ rộng vài điểm mực. Ảnh chụp có thể che được lỗi nhỏ, còn nét mảnh thì thiếu vài giọt là lộ ngay chỗ trống.

Vài vòi phun tắc là đủ làm đứt nét

Một đầu phun có rất nhiều vòi xếp thành hàng. Vài vòi tắc thì chữ to vẫn đọc được nên tiệm ít để ý, nhưng nét mảnh chạy qua đúng vị trí đó sẽ bị ngắt thành từng đoạn. Dấu hiệu nhận biết: chỗ đứt lặp lại theo cùng một khoảng trên cả tờ, và mẫu kiểm tra đầu phun có ô bị khuyết nét.

Chế độ nháp và in nhanh làm nét nhòe đôi

Nhiều tiệm mặc định chất lượng nháp cho mọi lệnh in, trong khi bản đồ cần chất lượng cao. Khi in hai chiều tốc độ cao, lượt đi và lượt về đặt giọt lệch nhau một chút, nét dọc trông như bị nhân đôi. Epson hướng dẫn căn chỉnh đầu in trước, nếu chưa hết thì tắt in hai chiều (trên driver Epson thường là mục High Speed hoặc Bidirectional), in chậm hơn nhưng nét sắc hơn.

File PDF xuất ra đã bị chuyển thành ảnh

Phần mềm GIS có thể xuất bản đồ dạng vector hoặc chuyển cả trang thành ảnh. Chọn độ phân giải thấp cho file nhẹ thì đường mảnh vỡ bậc thang, chữ chú giải mờ, dù máy in khỏe. Thử nhanh: phóng to vùng có đường đồng mức trên máy tính quầy. Nét vỡ ô vuông là file cần xuất lại với độ phân giải cao hơn hoặc giữ dạng vector.

Màu nhạt của lớp đất đá in ra bệt hoặc biến mất

Máy in tạo tông nhạt bằng giọt mực thưa, nên chỉ một màu yếu là hai tầng đá trên bản đồ địa chất trông như một.

Thiếu một kênh màu làm hai lớp lẫn vào nhau

Vàng nhạt và hồng nhạt chủ yếu dùng mực vàng và đỏ tươi. Khi một trong hai màu tắc một phần, lớp vàng nhạt gần như trắng, lớp cam nhạt ngả hồng, người chấm so với chú giải sẽ thấy sai ngay. In riêng phần chú giải, so từng ô với màn hình; ô nào lệch hẳn thì xem lại màu đó trên mẫu kiểm tra.

Giấy thường làm mảng nhạt loang lổ

Trên giấy văn phòng mỏng, giọt mực thưa thấm vào sợi giấy không đều, mảng màu nhạt lốm đốm và bệt. Giấy phủ mờ dành cho máy phun giữ giọt mực trên bề mặt nên tông nhạt mịn hơn rõ rệt. Nhớ chọn đúng loại giấy trong driver để máy tính đúng lượng mực.

In đúng tỉ lệ bản đồ và giữ chú giải đọc được

Bản đồ đồ án được chấm cả tỉ lệ. Thước tỉ lệ ghi một đằng đo một nẻo là lỗi nhìn qua không thấy.

Tắt thu phóng vừa trang

Trình đọc PDF thường mặc định thu nhỏ cho vừa trang để không mất lề. Với bản đồ, hãy chọn in kích thước thực tế. Trên driver Epson, mục thu phóng tài liệu (Reduce/Enlarge Document) có tùy chọn tự co theo khổ giấy ra, mục này cũng phải bỏ chọn khi in bản đồ đúng tỉ lệ. Khổ giấy trong file, trình đọc và driver phải trùng nhau.

Đo lại thước tỉ lệ trên bản in

In xong tờ đầu, đo thước tỉ lệ bằng thước kẻ. Lệch đều cả hai chiều thường do thu phóng, lệch theo một chiều có thể do giấy trượt khi kéo.

Khổ A1, A0 thì sao

Máy phun văn phòng ở tiệm photo thường chỉ in tới A3 hoặc A3+. Bản đồ A1, A0 cần máy in khổ lớn, nói rõ với sinh viên ngay từ đầu. Bản xem trước có thể in ghép nhiều tờ A3 bằng chế độ in ghép trang của trình đọc PDF; bản nộp nên in trên máy plotter.

Các bước kiểm tra trước khi in bản đồ nộp đồ án

Làm theo thứ tự này cho mỗi file bản đồ, chỉ tốn vài tờ giấy thường.

1. In mẫu kiểm tra đầu phun trên giấy A4 thường. Ô nào khuyết nét thì vệ sinh đầu phun một lần, chờ máy xong rồi in lại mẫu.
2. Mở file PDF, phóng to vùng có đường đồng mức và chữ chú giải. Nét vỡ ô vuông thì đề nghị sinh viên xuất lại file trước khi in.
3. Kiểm tra khổ giấy trong file, trong trình đọc PDF và trong driver trùng nhau; chọn in kích thước thực tế, bỏ thu phóng vừa trang.
4. Trong driver chọn đúng loại giấy đang nạp, chất lượng cao, tắt in nhanh nếu nét dọc có dấu hiệu nhân đôi.
5. In thử riêng phần chú giải hoặc một góc bản đồ có nhiều lớp màu nhạt, so với màn hình.
6. In tờ đầu, đo thước tỉ lệ, soi đường mảnh bằng kính lúp; đạt mới in phần còn lại.

Giữ lại mẫu kiểm tra và tờ thử chú giải của đơn lớn làm tờ đối chiếu cho lần sau.

Chuẩn bị máy cho mùa nộp đồ án bản đồ

Đơn bản đồ dồn vào cuối kỳ, đúng lúc khó dừng máy để sửa nhất. Nên làm sớm:

• In mẫu kiểm tra đầu phun mỗi tuần trong những tuần ít khách, để mực trong đầu không đặc lại.
• Châm đầy các bình mực, giữ sẵn mực dự phòng cùng loại đang dùng, không trộn nguồn mực khác nhau.
• Mua sẵn giấy phủ mờ A3, A4 cùng một lô cho đơn bản đồ, cất trong túi kín để tránh ẩm.
• Lưu sẵn một bộ cài đặt in riêng cho bản đồ trên máy tính quầy: chất lượng cao, đúng loại giấy, không thu phóng.
• Kiểm tra máy có báo sắp đầy bộ thấm mực thải không, vì mùa đồ án vệ sinh đầu phun nhiều hơn.

Các tiệm in bản vẽ cho sinh viên kiến trúc cũng gặp áp lực tương tự trước hạn nộp, xem thêm cách giữ máy in bản vẽ A3 ổn định trước hạn nộp. Tiệm photo cạnh trường kỹ thuật có thể tham khảo kinh nghiệm giữ máy in màu chạy mùa đồ án ở cổng Parabol. Còn nếu bản đồ in cho dự án, phân lô nhà đất, lỗi hay gặp lại khác, đã có bài riêng về in bản đồ, sơ đồ dự án màu không lệch màu.

Khi nào nên gọi kỹ thuật thay vì tự vệ sinh

Tiệm tự làm được phần lệnh in, giấy và một lần vệ sinh đầu phun. Những dấu hiệu dưới đây cho thấy lỗi nằm sâu trong máy, tự xử lý tiếp chỉ tốn mực và giấy:

• Mẫu kiểm tra đầu phun vẫn khuyết cùng một vị trí sau hai lần vệ sinh, đường đồng mức vẫn đứt đúng chỗ cũ.
• Đã căn chỉnh đầu in và tắt in nhanh mà nét dọc vẫn nhân đôi, hoặc có vệt sọc dọc chạy suốt tờ.
• Thước tỉ lệ đo lệch theo chiều dọc tờ dù đã in kích thước thực tế, giấy ra có vết kéo lệch.
• Một màu nhạt hẳn ngay sau khi châm mực, hoặc ống dẫn mực có bọt khí, mực không xuống đầu phun.

Với tiệm ở Phú Diễn, Đức Thắng, nên gọi khi vừa thấy các dấu hiệu này, đừng đợi tới tuần cao điểm. Nếu tiệm dùng máy Epson khổ A3, có thể xem thêm về sửa máy in màu A3 tại chỗ và các lỗi thường gặp khi sửa máy in màu Epson.

Thần Vũ xử lý máy in bản đồ mất nét như thế nào

Kỹ thuật đi từ cơ sở 1 ở Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, gần Mỹ Đình, mang theo giấy thử và mẫu bản đồ có nét mảnh để kiểm tra đúng loại bản in tiệm đang nhận. Các bước làm việc:

1. Tiếp nhận: nghe tiệm mô tả lỗi, xem tờ bản đồ in hỏng và mẫu kiểm tra đầu phun gần nhất.
2. Kiểm tra: in mẫu kiểm tra, soi đường mực, đầu phun, căn chỉnh đầu in và đường kéo giấy; thử in một file bản đồ chuẩn để tách lỗi máy khỏi lỗi file.
3. Báo giá trước: nói rõ nguyên nhân, việc cần làm, tiệm đồng ý mới tiến hành.
4. Xử lý: vệ sinh đầu phun chuyên sâu, xử lý đường mực, căn chỉnh, thay linh kiện nếu cần. Máy cần tháo nhiều thì mang về xưởng.
5. In thử trước mặt chủ tiệm: in lại bản đồ mẫu, đo thước tỉ lệ, soi nét mảnh và so ô chú giải màu.

Kinh nghiệm từ xưởng: phần lớn máy in bản đồ hỏng nét được đem tới đều đã vệ sinh đầu phun liên tục nhiều lần trong một buổi. Đầu phun không sạch thêm mà bộ thấm mực thải đầy nhanh, có máy còn bị khô đầu vì kéo mực quá nhiều.

Điều thứ hai: nhiều lần lỗi không nằm ở máy. File bản đồ xuất ở độ phân giải thấp, khổ thiết kế A1 thu về A3, lệnh in bật thu phóng vừa trang. Nét mảnh cũng là lý do các mã QR in nhỏ trên tài liệu hay không quét được, xem thêm bài máy in màu in mã QR không quét được.

Câu hỏi thường gặp

In bản đồ ArcGIS bằng máy in phun có rõ nét không?

Có, với khổ A3, A4 nếu đầu phun sạch, chọn chất lượng cao và file xuất đủ độ phân giải hoặc dạng vector.

Vì sao đường đồng mức in ra bị đứt quãng?

Thường do vài vòi phun tắc, nét mảnh chạy qua vị trí đó thì bị ngắt. In mẫu kiểm tra đầu phun để xác nhận, vệ sinh một lần rồi in lại.

In bản đồ địa chất A3 nên dùng giấy gì?

Giấy phủ mờ dành cho máy in phun giúp các tông màu nhạt mịn, không loang. Chọn đúng loại giấy đó trong driver. Giấy mỏng chỉ nên in bản nháp.

Làm sao in bản đồ đúng tỉ lệ 1:1?

Chọn in kích thước thực tế trong trình đọc PDF, bỏ mọi tùy chọn thu phóng vừa trang trong driver, và để khổ giấy khớp với khổ thiết kế. In xong đo thước tỉ lệ bằng thước kẻ để chắc chắn.

Bản đồ A1, A0 có in được ở máy in phun A3 không?

Không in trọn một tờ được. Có thể in ghép nhiều tờ A3 để xem trước, còn bản nộp nên in ở nơi có máy in khổ lớn.

Màu nhạt trên bản đồ in ra bị mất phải làm sao?

In riêng chú giải để so với file, xem mẫu kiểm tra đầu phun có thiếu màu vàng hoặc đỏ tươi không. Đổi sang giấy phủ mờ. Màn hình luôn sáng hơn giấy, nên nếu đủ màu mà vẫn nhạt, nhờ sinh viên tăng nhẹ độ đậm lớp màu trong phần mềm bản đồ, đừng bật chỉnh màu tự động của máy.

Máy in bản đồ của tiệm đã vệ sinh mà đường đồng mức vẫn đứt, hoặc màu chú giải không còn khớp với file? Gọi 0965.305.158, máy bàn 024 3992 1369 hoặc nhắn Zalo kèm ảnh tờ bản đồ in lỗi và mẫu kiểm tra đầu phun. Thần Vũ – cơ sở 1: Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Xem thêm dịch vụ sửa máy in phun màu, sửa máy in tại Mỹ Đình và thông tin liên hệ.