Scan qua ADF bị sọc dọc đen: nguyên nhân và cách vệ sinh dải kính quét

Scan qua ADF bị sọc dọc đen trong khi đặt cùng bản gốc lên mặt kính phẳng vẫn quét sạch thì gần như chắc chắn lỗi nằm ở dải kính hẹp mà khay nạp tự động dùng để quét, hoặc ở mặt trắng ngay phía trên nó. Thủ phạm thường là một chấm bút xóa, mẩu keo băng dính hay lớp bụi giấy. Việc nên làm trước là tắt máy, lau đúng dải kính đó bằng khăn mềm không xơ hơi ẩm, rồi copy thử một tờ giấy trắng.

Bài viết dành cho văn phòng, cửa hàng photo và gia đình đang dùng máy đa năng có khay ADF (Automatic Document Feeder) như dòng Epson L5290, Canon G4770 hay các máy Brother đa năng. Bạn sẽ có bảng phân biệt sọc do ADF với sọc do cụm quét, cách dò đúng điểm bẩn, các bước lau an toàn theo hướng dẫn của hãng và dấu hiệu cho thấy cần thay linh kiện.

Bảng phân biệt sọc dọc khi scan: lỗi ở ADF hay ở cụm quét

Trước khi lau hay tháo bất cứ thứ gì, hãy so hai bản quét: một bản nạp qua khay ADF, một bản đặt lên mặt kính phẳng. Chỉ riêng phép so này đã khoanh được phần lớn nguyên nhân.

Quy tắc dễ nhớ: sọc chỉ đi theo đường ADF là chuyện vệ sinh, sọc đi theo cả hai đường là chuyện linh kiện. Nếu file scan sạch mà bản copy in ra mới có vệt, phần quét không có lỗi, hãy xem bài máy in phun in sọc dọc, vạch chéo để xử lý phía đầu phun.

Vì sao chỉ quét qua ADF mới hiện sọc dọc

Khi quét trên mặt kính phẳng, thanh quét chạy dọc bên dưới tờ giấy đứng yên. Một hạt bụi trên kính lúc đó chỉ hiện thành một chấm nhỏ. Khi nạp qua ADF thì ngược lại: thanh quét dừng ở một vị trí cố định dưới dải kính hẹp, còn tờ giấy trượt qua. Hạt bụi đứng yên bị “nhìn” suốt từ đầu đến cuối tờ, nên kéo thành một đường thẳng chạy dọc bản scan.

Dải kính quét ADF nằm ở đâu

Mở nắp máy lên, bạn sẽ thấy ngoài mặt kính lớn còn một dải kính hẹp nằm sát một cạnh, thường ngăn với mặt kính lớn bằng một gờ nhựa. Đó là vị trí thanh quét đứng chờ khi ADF chạy. Tài liệu của Canon gọi đây là ADF glass và hướng dẫn lau cả nó lẫn mặt trắng phía trong nắp nạp. Trên tờ hướng dẫn của Epson, vùng này cùng với mặt dưới khay ADF cũng nằm trong danh sách cần lau khi bản copy qua ADF có vạch đen.

Những thứ hay bám lên dải kính

• Bút xóa và băng xóa: chỉ cần nạp một tờ vừa tẩy chưa khô là kính có ngay một chấm trắng đục, ra bản scan thành vạch đen.
• Keo băng dính, giấy note dán dở, nhãn đã bóc: để lại lớp keo mỏng hút bụi.
• Mực dấu đỏ, mực bút bi trên giấy vừa ký: quệt lên kính khi giấy chạy qua.
• Bụi giấy từ giấy tái chế, hóa đơn giấy mỏng, tập hồ sơ cũ để lâu.
• Hơi ẩm mùa nồm làm bụi dính chặt hơn vào kính và vào mặt trắng phía trên.

Các bước tự vệ sinh dải kính quét ADF an toàn

Các bước dưới đây chỉ dùng khăn và nước, không tháo vít, không chạm vào bo mạch. Làm đúng thứ tự giúp bạn biết chắc vết bẩn đã hết hay chưa, thay vì lau theo cảm giác.

Chuẩn bị một khăn sợi nhỏ (microfiber) sạch, một chút nước sạch, bút chì và vài tờ giấy trắng. Không dùng giấy ăn, khăn giấy hay vải thô: Canon lưu ý loại này để lại xơ và bụi giấy bên trong máy.

1. Nạp một tờ giấy trắng qua ADF và copy hoặc scan thử. Lấy bút chì khoanh vị trí vạch sọc trên bản ra.
2. Tắt máy bằng nút nguồn rồi rút dây điện. Máy có fax thì kiểm tra không còn bản fax chờ gửi hay chưa in, vì Canon lưu ý rút điện có thể làm mất tài liệu đang lưu trong bộ nhớ.
3. Mở nắp máy, đặt tờ vừa khoanh lên mặt kính, dóng vị trí vạch sang dải kính hẹp để biết đúng chỗ cần lau.
4. Thấm khăn hơi ẩm nước, vắt thật ráo, lau dải kính theo một chiều. Vết dầu tay thì xịt chút nước lau kính lên khăn, không xịt thẳng xuống kính, rồi lau khô lại. Epson khuyến cáo không dùng cồn, xăng thơm hay bàn chải cứng.
5. Lau cả mặt trắng hoặc mặt dưới khay ADF nằm đúng phía trên dải kính, đúng chỗ đã dóng ở bước 3.
6. Mở nắp nạp của ADF, lau bụi giấy bên trong và lau rulo bằng khăn ẩm, không lau rulo bằng khăn khô. Chờ rulo khô hẳn mới nạp giấy.
7. Đóng các nắp, cắm điện, bật máy và copy lại tờ giấy trắng. Đặt hai bản cạnh nhau để so.

Bút xóa đã khô cứng trên kính cần kiên nhẫn: lau nhẹ nhiều lượt bằng khăn ẩm cho mềm ra. Tuyệt đối không cạo bằng dao lam, móng tay hay mép thẻ nhựa, vì một vết xước trên dải kính sẽ thành sọc vĩnh viễn và lúc đó chỉ còn cách thay kính.

Lau rồi mà vẫn còn sọc: kiểm tra tiếp những gì

Nếu tờ copy thứ hai vẫn có vạch, nhìn xem vạch thay đổi thế nào so với tờ đầu. Cách vạch thay đổi cho biết bước tiếp theo.

Vạch dời chỗ hoặc mảnh đi

Vết bẩn chưa hết mà chỉ bị khăn kéo lệch sang bên. Dùng phần khăn sạch, lau lại theo một chiều từ trong ra ngoài, lau thêm cả mặt trắng phía trên. Trường hợp này gần như luôn xử lý được tại nhà.

Vạch giữ nguyên và có cả trên mặt kính phẳng

Khi bản quét trên mặt kính phẳng cũng có vạch ở cùng vị trí ngang, lỗi không còn ở dải kính ADF. Nghi vấn chuyển sang thanh đèn CIS (dải đèn LED và hàng cảm biến), cáp dẹt nối thanh quét hoặc bụi lọt vào mặt trong kính. Canon G4770 và nhiều máy đa năng khác có cùng kiểu lỗi này, bạn có thể đọc thêm bài kiểm tra bộ quét và khay ADF trên Canon G4770.

Thanh CIS thay phải đúng mã của máy, vì cùng một hãng nhưng chiều dài, đầu cáp và độ phân giải mỗi đời mỗi khác. Đây là phần nên để kỹ thuật tháo, vì phải mở cụm quét và tháo kính.

Vạch mảnh như sợi tóc, lau kiểu gì cũng không đổi

Soi nghiêng dải kính dưới đèn. Thấy vệt xước mà móng tay lướt qua còn vướng thì đó là trầy kính, không phải bẩn. Trong lúc chờ sửa, bạn vẫn có thể quét từng trang trên mặt kính phẳng, đây cũng là cách Canon gợi ý khi bản quét qua ADF có vệt.

Thói quen giúp ADF quét sạch lâu dài

Phần lớn ca sọc dọc khi quét ADF đến từ chính bản gốc. Một vài thói quen nhỏ sẽ giữ dải kính sạch lâu hơn nhiều.

• Chờ bút xóa, mực dấu khô hẳn rồi mới đưa giấy vào khay nạp.
• Gỡ ghim bấm, kẹp giấy, giấy note và mẩu băng dính trước khi nạp cả tập.
• Hóa đơn giấy nhiệt, giấy quá mỏng hoặc rách mép nên quét trên mặt kính phẳng.
• Đóng nắp máy khi không dùng. Epson ghi rõ bụi lọt vào khi nắp để mở là nguyên nhân gây vệt trên bản quét.
• Lau dải kính ADF định kỳ, nhất là văn phòng quét nhiều hồ sơ cũ hoặc giấy tái chế.
• Không đặt máy cạnh cửa sổ hoặc nơi gió thổi bụi trực tiếp vào.

Kinh nghiệm từ xưởng: rất nhiều máy được mang đến vì “scan bị sọc, chắc hỏng đèn”, nhưng khi mở nắp ra chỉ là một chấm bút xóa nhỏ trên dải kính ADF. Chủ máy đã lau mặt kính lớn rất kỹ mà không biết dải kính hẹp bên cạnh mới là chỗ quét. Lau đúng chỗ là bản scan sạch ngay.

Trường hợp ngược lại cũng có: người dùng thấy bản copy sọc nên chạy vệ sinh đầu phun liên tục, tốn mực mà sọc vẫn còn. Copy sọc chưa chắc do đầu phun, cũng chưa chắc do phần quét. Cần so file scan với bản in trước. Nếu đúng là lỗi phía in, cách làm sạch đầu phun đúng kỹ thuật có trong bài vệ sinh đầu phun máy in màu khi bị tắc đầu. Với máy laser, sọc dọc chạy suốt trang in thường liên quan hộp mực hoặc trống, ví dụ cách tháo hộp mực ở bài tháo hộp mực Canon LBP 6000.

Khi nào nên gọi kỹ thuật

Bạn đã dóng đúng vị trí, lau dải kính và mặt trắng hai lượt mà vạch vẫn nằm im một chỗ, hoặc vạch hiện cả khi đặt bản gốc lên mặt kính phẳng, thì không nên lau tiếp. Lúc đó cần mở cụm quét để kiểm tra thanh đèn CIS, cáp và mặt trong kính.

Cũng nên gọi kỹ thuật khi thấy vết xước trên dải kính, khi ADF vừa sọc vừa kéo lệch, kéo nhiều tờ hoặc kẹt giấy liên tục, hay khi nước lỡ chảy xuống dưới kính làm bản quét mờ một vùng. Máy Epson có khay ADF như L5290 có trang riêng sửa máy in Epson L5290 để bạn đối chiếu các lỗi khác.

Thần Vũ xử lý máy scan ADF bị sọc dọc như thế nào

Kỹ thuật đi từ cơ sở Mỹ Đình (Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm), thuận cho văn phòng ở Mỹ Đình, Nam Từ Liêm, Cầu Giấy. Máy phải tháo cụm quét hoặc thay kính thì mang về xưởng Phú Diễn.

1. Tiếp nhận: hỏi rõ sọc xuất hiện khi quét ADF, mặt kính phẳng hay cả hai, xem ảnh bản scan nếu khách gửi được.
2. Kiểm tra: copy tờ trắng qua cả hai đường, soi dải kính, mặt trắng, rulo ADF và thanh đèn.
3. Báo giá trước: nói rõ chỉ cần vệ sinh, cần thay rulo, thay kính hay thay thanh CIS.
4. Khách đồng ý mới sửa: vệ sinh trong ngoài cụm quét, thay linh kiện đúng mã máy nếu cần.
5. In thử trước mặt khách: quét một tập nhiều trang qua ADF và copy thử để khách kiểm tra.

Khách quanh khu vực gần cơ sở 1 có thể xem thêm dịch vụ sửa máy in phun tại Mỹ Đình.

Câu hỏi thường gặp

Scan ADF bị vệt đen nhưng mặt kính vẫn sạch là sao?

Mặt kính lớn và dải kính quét ADF là hai vùng khác nhau. Vệt đen chỉ khi nạp qua ADF thường do bẩn trên dải kính hẹp hoặc mặt trắng phía trên nó, lau đúng chỗ là hết.

Copy bị sọc dọc thì lỗi do phần scan hay phần in?

Scan cùng bản gốc vào máy tính. File scan có sọc thì lỗi ở phần quét. File sạch mà bản copy in ra mới sọc thì lỗi ở đầu phun hoặc phần in.

Vệ sinh kính ADF có dùng cồn được không?

Nên dùng khăn mềm hơi ẩm nước. Epson khuyến cáo không dùng cồn, dung môi hay bàn chải cứng. Vết dầu dùng chút nước lau kính xịt lên khăn, không xịt thẳng vào máy.

Bút xóa dính trên dải kính có cạo ra được không?

Không nên cạo. Lau nhẹ nhiều lượt bằng khăn ẩm để bút xóa mềm rồi bong. Cạo bằng dao hoặc móng tay dễ làm xước kính, tạo sọc cố định.

Lau kính ADF rồi vẫn còn sọc thì làm gì?

Quét thử trên mặt kính phẳng. Cũng có sọc ở cùng vị trí thì nghi đèn CIS hoặc cáp, cần kỹ thuật kiểm tra. Mặt kính phẳng sạch thì lau lại cả mặt trắng phía trên dải kính.

Bao lâu nên vệ sinh kính ADF một lần?

Không có mốc cố định. Văn phòng quét nhiều hồ sơ cũ, giấy tái chế nên lau thường xuyên hơn, và lau ngay khi bản scan có vệt mảnh đầu tiên.

Bản scan qua ADF vẫn còn sọc, cần người xem tận nơi

Đã lau đúng dải kính mà tập hồ sơ quét ra vẫn có vạch, hãy gọi 0965.305.158 hoặc máy bàn 024 3992 1369, hoặc gửi ảnh bản scan qua Zalo để kỹ thuật khoanh lỗi trước khi đến. Cơ sở 1 ở Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm; xem thêm dịch vụ sửa máy in phun màu và các cơ sở của Thần Vũ.