Phím máy in bị liệt, bấm không ăn: kiểm tra cáp phím và màn cảm ứng

Phím máy in bị liệt, bấm không ăn thường do một trong ba thứ: máy đang treo hoặc đang báo lỗi nên khóa phím, sợi cáp dẹt nối bảng phím với bo mạch bị lỏng, hoặc chính bảng phím bị ẩm, gỉ, mòn màng tiếp xúc. Việc nên làm trước tiên là tắt máy, rút điện vài phút, cắm lại rồi bấm giữ nút nguồn chắc tay; nếu chỉ một vài phím chết thì lỗi nằm ở bảng phím chứ không phải ở máy tính hay driver.

Bài này dành cho người đang đứng trước máy với phím bấm máy in bị liệt, bấm không ăn: nút nguồn bấm không lên đèn, bảng điều khiển bấm phím nào cũng im, hoặc màn hình cảm ứng chạm không nhận.

Bảng tra nhanh: phím không ăn theo từng dấu hiệu

Trước khi đoán là hỏng bo, hãy để ý xem phím chết theo kiểu nào. Mỗi kiểu chỉ về một nhóm nguyên nhân khác nhau, và nhiều trường hợp tự xử lý được ngay tại bàn làm việc.

Nếu phím chết kèm đèn báo lỗi nháy, đừng vội nghĩ đến bảng phím: khi máy đang báo lỗi, nhiều phím bị khóa có chủ đích.

Vì sao phím máy in bị liệt

Bảng điều khiển của máy in là một tấm mạch nhỏ gắn các công tắc, nối về bo mạch chính bằng một sợi cáp dẹt. Phím ăn hay không phụ thuộc vào cả ba phần: công tắc, cáp và bo mạch đọc tín hiệu. Bên dưới là các nhóm nguyên nhân theo thứ tự hay gặp.

Máy đang treo hoặc đang báo lỗi

Đây là trường hợp nhẹ nhất. Máy đang in dở, đang vệ sinh đầu phun, đang nhận lệnh lỗi từ máy tính hoặc đang dừng vì kẹt giấy thì bấm phím gần như không có tác dụng. Theo tài liệu của Epson cho dòng L3110, khi đèn nguồn đang nháy là máy đang bận, cần chờ đèn thôi nháy rồi mới tắt. Cũng với dòng này, khi tất cả đèn cùng nháy, Epson hướng dẫn mở nắp trước lấy giấy kẹt hoặc vật liệu bảo vệ còn sót, sau đó tắt và bật lại máy.

Canon cũng tương tự: với nhiều máy không màn hình, khi đèn nguồn và đèn cảnh báo nháy luân phiên, máy đang báo một mã hỗ trợ, phải xử lý lỗi đó chứ bấm phím khác không giải quyết được.

Cáp phím bấm lỏng hoặc đứt

Sợi cáp dẹt nối bảng phím thường rất mỏng, đi qua bản lề nắp máy hoặc vòng quanh khung nhựa. Dấu hiệu đặc trưng là phím chập chờn: hôm ăn hôm không, ấn mạnh vào một góc mặt máy thì phím lại hoạt động.

Trên các máy bình mực phổ biến như Epson L1110, cáp phím là loại cáp dẹt nhỏ, đầu cắm có lẫy khóa. Cáp gãy thì phải thay cáp đúng loại, nối dán tạm thường chỉ được vài hôm.

Bảng phím ẩm, gỉ hoặc mòn màng phím

Hà Nội có mùa nồm kéo dài, máy đặt gần cửa sổ, gần điều hòa hoặc trong phòng ít người ra vào rất dễ đọng hơi nước trên mạch. Lâu ngày chân tiếp xúc bị gỉ xanh, phím ấn xuống không còn chạm. Ở cửa hàng photo hay văn phòng in nhiều, phím copy, phím in màu được bấm liên tục nên màng cao su bên dưới mòn và rách, đó là lý do thường chỉ một hai phím chết trong khi các phím khác vẫn bình thường.

Màn hình cảm ứng không nhận và ví dụ theo từng hãng

Máy đa năng đời mới thường thay phím cứng bằng màn hình cảm ứng. Màn sáng nhưng chạm không ăn khiến nhiều người nghĩ hỏng màn, trong khi nguyên nhân có thể đơn giản hơn nhiều.

Brother: báo khởi tạo màn hình cảm ứng thất bại

Tài liệu hướng dẫn của Brother cho các dòng phun đa năng như MFC-J2340DW liệt kê thông báo Touchscreen Init. Failed, nguyên nhân là màn hình bị chạm vào trước khi máy khởi động xong. Brother khuyên đảm bảo không có gì chạm hoặc đè lên màn hình, nhất là lúc cắm điện. Brother cũng lưu ý bụi bẩn có thể kẹt giữa mép dưới màn hình và khung; khi đó dùng một mẩu giấy cứng luồn qua lại khe đó để đẩy bụi ra.

Epson, Canon, HP: kiểm tra trạng thái máy trước

Với Epson và Canon, màn hình hoặc phím không phản hồi thường đi kèm một thông báo lỗi hoặc đèn nháy. Hãy đọc kỹ thông báo đó trước, vì đó là lý do máy không nhận lệnh. Với HP và các hãng khác, cách làm chung là tắt máy bằng nút nguồn, rút điện, chờ vài phút rồi bật lại, sau đó đối chiếu sách hướng dẫn đúng model nếu màn vẫn không nhận. Những lỗi khác của HP như HP Smart Tank báo lỗi đầu in hay báo hộp mực không tương thích sau cập nhật cũng làm máy dừng nhận lệnh, nhưng đó là chuyện riêng của từng lỗi.

Máy Epson có màn hình đôi khi trông như liệt phím trong khi thực ra đang dừng ở một thông báo bắt buộc, ví dụ lỗi E-11 trên máy Epson; bấm phím khác sẽ không có tác dụng cho tới khi lỗi đó được xử lý.

Các bước tự kiểm tra an toàn tại chỗ

Các bước dưới đây không cần tháo vỏ, không cần dụng cụ, làm lần lượt từ trên xuống. Dừng ở bước nào phím hoạt động lại thì đó là nguyên nhân.

1. Nhìn đèn và màn hình: máy đang nháy đèn hay hiện thông báo gì thì chụp lại. Nếu đèn nguồn đang nháy, chờ máy làm xong việc dở.
2. Huỷ các lệnh in đang chờ trên máy tính, nhất là lệnh gửi nhầm máy hoặc lệnh bị kẹt lâu trong hàng chờ.
3. Tắt máy bằng nút nguồn nếu còn tắt được, rút dây nguồn khỏi ổ, chờ vài phút cho mạch xả hết điện rồi cắm lại thẳng vào ổ tường, không qua ổ chia lỏng.
4. Bấm giữ nút nguồn chắc tay, giữ lâu hơn một cái chạm nhẹ, xem đèn có lên không.
5. Với máy cảm ứng: bỏ mọi vật đè lên màn, không chạm vào màn khi máy đang khởi động, lau mép màn bằng khăn khô.
6. Lau quanh các phím bằng khăn khô hoặc hơi ẩm vắt thật kiệt; tuyệt đối không xịt nước, cồn trực tiếp lên bảng phím.
7. Thử ra lệnh in từ máy tính: máy vẫn in bình thường trong khi phím không ăn nghĩa là bo chính còn tốt, lỗi khu trú ở bảng phím hoặc cáp.

Sơ đồ dưới đây tóm tắt thứ tự kiểm tra để bạn biết lúc nào dừng lại và chuyển cho kỹ thuật.

Những việc không nên làm khi phím bị liệt

Phím liệt là lỗi khó chịu nên người dùng hay làm mạnh tay. Một số thói quen dưới đây biến lỗi nhẹ thành hỏng nặng:

• Dùng đầu bút, tua vít ấn thật mạnh vào phím: dễ thủng màng phím, nứt mặt nhựa.
• Xịt nước lau kính, cồn hoặc dầu chống gỉ thẳng vào khe phím: chất lỏng chảy xuống mạch, gây chập.
• Tự cạy mặt bảng điều khiển: nhiều máy dùng lẫy nhựa giấu bên trong, cạy sai chỗ là gãy lẫy và kéo đứt luôn cáp dẹt.

Khi nào nên gọi kỹ thuật

Bạn đã làm đủ các bước trên mà phím vẫn liệt thì nên dừng tự xử lý. Cụ thể, nên gọi thợ khi gặp một trong các tình huống sau:

• Rút điện, đổi ổ cắm, bấm giữ nút nguồn vẫn không có đèn nào sáng: có thể là nút nguồn, cáp phím hoặc bộ nguồn bên trong.
• Máy in được lệnh từ máy tính nhưng một nhóm phím luôn chết: cần thay bảng phím hoặc màng phím.
• Phím chập chờn, ấn vào góc mặt máy thì ăn: gần như chắc chắn cáp dẹt lỏng hoặc gãy ngầm.
• Màn hình cảm ứng đã bỏ vật đè, lau mép mà vẫn nhận sai vị trí hoặc không nhận vùng nào.
• Máy bị đổ nước hoặc thấy vệt gỉ xanh quanh phím, có mùi khét khi bật.
• Phím liệt sau khi máy vừa được tháo vỏ thay linh kiện khác, khả năng cao là cáp chưa cắm lại đúng.

Nếu máy đặt ở cơ quan cần giữ tài liệu tại chỗ, có thể tham khảo cách sửa máy in tại chỗ cho cơ quan, không phải mang máy đi.

Thần Vũ xử lý phím liệt như thế nào

Với lỗi phím, việc quan trọng nhất là xác định đúng chỗ hỏng để không thay nhầm bo. Thần Vũ làm theo năm bước:

1. Tiếp nhận: hỏi model, nhờ bạn quay ngắn cảnh bấm phím và đèn máy, gửi qua Zalo.
2. Kiểm tra: thử nguồn, thử lệnh in từ máy tính, tháo mặt bảng phím đúng cách để xem cáp, đầu cắm, chân tiếp xúc và màng phím.
3. Báo giá trước: cho bạn biết cần vệ sinh mạch, thay cáp, thay màng phím hay thay cả bảng điều khiển.
4. Sửa khi bạn đồng ý: thay linh kiện đúng loại theo model, kiểm tra lại đường cáp đi qua bản lề để không bị gập gãy lần nữa.
5. In thử trước mặt khách: bấm lần lượt từng phím, thử copy, in mẫu kiểm tra và in một bản từ máy tính.

Kỹ thuật đi từ cơ sở Mỹ Đình (Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm); phần lớn lỗi cáp và bảng phím xử lý được tại chỗ, chỉ máy ẩm gỉ nặng mới cần mang về xưởng Phú Diễn để làm sạch mạch. Khách gần cơ sở có thể xem thêm trang sửa máy in phun quanh Mỹ Đình, các khu khác xem dịch vụ sửa máy in phun tại nhà Hà Nội.

Kinh nghiệm từ xưởng: Nhiều máy mang đến với lời kể phím chết hẳn, nhưng khi kiểm tra thì máy đang kẹt một mẩu giấy nhỏ trong đường giấy và đèn báo lỗi nháy rất khó nhận ra dưới ánh đèn phòng. Lấy mẩu giấy ra, bật lại, phím ăn bình thường.

Với máy để trong phòng kho ít mở cửa qua mùa nồm, chúng tôi hay gặp gỉ xanh ở chân phím nguồn trước tiên vì đó là phím có điện thường trực.

Câu hỏi thường gặp

Nút nguồn máy in không ăn có phải hỏng nguồn không?

Chưa chắc. Hãy thử ổ cắm khác, cắm chặt dây nguồn và bấm giữ nút nguồn lâu hơn. Nếu vẫn không có đèn, nguyên nhân có thể là nút nguồn, cáp phím hoặc bộ nguồn, cần kỹ thuật đo mới biết.

Bảng điều khiển máy in bị liệt nhưng vẫn in được từ máy tính thì sao?

Đó là dấu hiệu tốt: bo mạch chính vẫn hoạt động. Lỗi thường nằm ở bảng phím, màng phím hoặc cáp dẹt, sửa nhẹ hơn nhiều so với hỏng bo chính.

Màn hình cảm ứng máy in không nhận phải làm gì trước?

Bỏ mọi vật đè lên màn hình, tắt máy, rút điện vài phút rồi bật lại và không chạm vào màn khi máy khởi động. Máy Brother còn có thể bị bụi kẹt ở mép dưới màn, đẩy ra bằng một mẩu giấy cứng.

Phím máy in bị liệt sau mùa nồm có tự khỏi không?

Nếu chỉ hơi ẩm, để máy khô ráo rồi bật lại phím có thể ăn lại. Nếu chân phím đã gỉ xanh, phím sẽ chập chờn rồi chết hẳn, cần vệ sinh mạch hoặc thay bảng phím.

Chỉ một phím copy hoặc phím màu không ăn có sửa được không?

Sửa được. Thường do màng phím ở vị trí đó mòn vì bấm nhiều. Kỹ thuật có thể thay màng phím hoặc bảng phím mà không ảnh hưởng tới phần in.

Có nên tự tháo mặt bảng điều khiển ra lau không?

Không nên nếu chưa từng làm. Mặt bảng phím thường gài bằng lẫy giấu và có cáp dẹt rất mảnh nối ngay bên dưới, cạy sai một chút là gãy lẫy hoặc đứt cáp.

Máy nhà bạn bấm phím không ăn, đã rút điện và lau phím mà vẫn im? Gọi 0965.305.158 hoặc máy bàn 024 3992 1369, gửi đoạn video bấm phím qua Zalo Thần Vũ để kỹ thuật xem trước. Xưởng ở Số nhà 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm, xem đường đến cơ sở hoặc các dịch vụ khác tại trang sửa máy in phun màu.