Bảo dưỡng, vệ sinh nguồn máy tính đúng cách

Bụi là kẻ thù thầm lặng của bộ nguồn. Lớp bụi bám dày trên quạt, lưới tản nhiệt và bo mạch làm nguồn nóng hơn, quạt kêu to hơn, tụ khô nhanh hơn, cuối cùng là máy tắt bất chợt hoặc nguồn chết hẳn. Vệ sinh nguồn máy tính định kỳ là việc đơn giản nhưng giúp kéo dài tuổi thọ nguồn rõ rệt. Tuy nhiên, vệ sinh sai cách, nhất là tự mở vỏ nguồn, lại có thể gây điện giật hoặc làm hỏng nguồn ngay sau khi vệ sinh.

Bài viết này hướng dẫn bảo dưỡng nguồn máy tính an toàn theo kinh nghiệm của kỹ thuật viên Thần Vũ (Long Biên, Hà Nội): việc gì bạn có thể tự làm ở nhà, việc gì nên để thợ chuyên nguồn xử lý.

Tóm tắt nhanh

Môi trường bình thường nên vệ sinh bên ngoài nguồn định kỳ, môi trường nhiều bụi cần làm thường xuyên hơn.
Vệ sinh ngoài: thổi bụi qua lưới quạt và khe thoát khí, không cần mở nguồn.
Mở nguồn để vệ sinh bên trong chỉ nên do kỹ thuật viên làm vì tụ cao áp còn tích điện.
Không dùng nước, máy hút bụi thường, không để quạt quay tự do khi thổi.

Gọi 0965.305.158 Gửi ảnh lỗi qua Zalo Chỉ đường tới xưởng

Xem nhanh: Mang máy tới xưởng

Vệ sinh nguồn máy tính bằng khí nén qua lưới quạt khi đã rút điện

Bao lâu nên vệ sinh nguồn máy tính một lần

Không có mốc cố định cho mọi máy, vì lượng bụi phụ thuộc rất nhiều vào môi trường. Một số gợi ý thực tế:

Môi trường	Vệ sinh ngoài	Vệ sinh trong (kỹ thuật viên)
Văn phòng máy lạnh, ít bụi	Khoảng mỗi nửa năm	Khi kiểm tra định kỳ hoặc thấy bụi dày qua lưới quạt
Nhà ở gần đường, nhiều bụi	Vài tháng một lần	Khoảng mỗi năm một lần
Phòng game, máy chạy liên tục	Thường xuyên hơn	Kết hợp mỗi lần bảo dưỡng dàn máy
Xưởng, cửa hàng có nhiều bụi mịn	Thường xuyên	Nên kiểm tra quạt và tụ định kỳ

Ngoài lịch định kỳ, bạn nên vệ sinh bụi nguồn ngay khi thấy các dấu hiệu: quạt nguồn kêu to hơn trước, gió thổi ra nóng rõ rệt, máy tắt bất chợt khi tải nặng, hoặc nhìn qua lưới quạt thấy bụi bám thành mảng.

Một cách đơn giản để tự đánh giá: dùng đèn pin soi qua lưới quạt nguồn. Nếu thấy cánh quạt có viền bụi xám, khe tản nhiệt phía trong mờ đục, đó là lúc cần vệ sinh nguồn máy tính. Bạn cũng có thể đặt tay sau lưng máy khi đang chạy: luồng gió từ nguồn yếu hơn trước và nóng hơn trước là dấu hiệu luồng khí đã bị bụi cản trở. Kết hợp lịch vệ sinh nguồn với lịch vệ sinh toàn bộ thùng máy sẽ tiện và hiệu quả hơn, vì quạt case bẩn cũng làm nguồn hút khí nóng vào.

Bảo dưỡng nguồn máy tính: lưới quạt bám bụi dày sau thời gian dài sử dụng

Vệ sinh nguồn máy tính bên ngoài, không cần mở nguồn

Đây là phần bạn hoàn toàn có thể tự làm khi vệ sinh nguồn máy tính tại nhà, miễn là tuân thủ đúng các bước:

Tắt máy, gạt công tắc nguồn về O và rút dây điện. Chờ vài phút cho quạt dừng hẳn.
Mở nắp hông thùng máy. Nếu nguồn lắp ở đáy case, kiểm tra cả tấm lọc bụi dưới đáy, tháo ra rửa hoặc thổi sạch.
Chặn cánh quạt nguồn bằng một que nhựa hoặc đầu cọ đưa qua khe lưới, để quạt không bị thổi quay quá nhanh. Quạt quay tự do với tốc độ cao có thể làm hỏng bạc đạn và phát ngược điện vào mạch.
Thổi bụi bằng bình khí nén hoặc máy thổi cầm tay ở công suất vừa phải, thổi từ phía lưới quạt và từ khe thoát khí phía sau ra ngoài theo nhiều hướng.
Lau vỏ ngoài và dây cáp bằng khăn khô hoặc hơi ẩm (đã vắt kiệt), không để nước rơi vào khe.
Lắp lại, chờ một lúc cho bụi lắng rồi mới cắm điện.

Vệ sinh ngoài không làm sạch hoàn toàn bên trong, nhưng loại bỏ phần lớn bụi ở quạt và lối thoát khí, giúp nguồn mát hơn ngay.

Vệ sinh bụi nguồn bên ngoài tại nhà bằng bình khí nén và khăn mềm

Khi nào cần mở nguồn và ai nên làm

Mở vỏ nguồn để vệ sinh bên trong là cần thiết khi bụi đã bám dày trên tản nhiệt, bo mạch, khe giữa các linh kiện, hoặc khi cần tra dầu, thay quạt nguồn. Tuy nhiên, việc này không dành cho người dùng phổ thông.

Tụ lọc chính trong nguồn có thể giữ điện áp trên 300V sau khi rút điện. Nếu mạch xả không hoạt động, điện áp có thể tồn tại rất lâu. Chạm tay hoặc dụng cụ kim loại vào có thể bị giật mạnh.
Tản nhiệt phía sơ cấp có thể mang điện áp cao.
Mở nguồn thường làm rách tem bảo hành của hãng.
Thổi mạnh, cọ mạnh có thể làm gãy chân linh kiện nhỏ, bung mối hàn, xê dịch dây cảm biến nhiệt.

Kỹ thuật viên sẽ xả tụ bằng dụng cụ chuyên dùng, đo kiểm lại điện áp trên tụ trước khi làm, rồi mới vệ sinh bằng chổi mềm chống tĩnh điện, khí nén khô và dung dịch chuyên dụng nếu cần. Nhiều trường hợp nguồn hỏng ngay sau khi tự vệ sinh, bạn có thể đọc thêm bài nguồn máy tính hỏng sau vệ sinh để hiểu nguyên nhân.

Kỹ thuật viên mở nguồn vệ sinh bên trong bằng cọ chống tĩnh điện sau khi xả tụ

Dụng cụ và cách thổi bụi an toàn

Dụng cụ nên dùng

Bình khí nén hoặc máy thổi bụi cầm tay có điều chỉnh tốc độ.
Chổi lông mềm, cọ chống tĩnh điện.
Khăn sợi mềm không xơ.
Que nhựa để chặn cánh quạt.
Khẩu trang, vì bụi trong nguồn thường rất mịn.

Không nên dùng

Máy hút bụi gia đình đưa sát linh kiện: dễ sinh tĩnh điện, đầu hút cứng va đập linh kiện.
Máy nén khí công nghiệp áp lực cao không có bộ lọc ẩm: hơi nước và dầu có thể bám lên bo mạch.
Nước, cồn đổ trực tiếp, dung dịch tẩy rửa gia dụng.

Về tra dầu quạt nguồn: đây chỉ là giải pháp tạm thời cho quạt bạc thau bắt đầu kêu. Quạt đã rơ trục, quay chậm thì nên thay quạt mới. Việc tháo quạt cần mở nguồn nên cũng thuộc phần việc của kỹ thuật viên.

Một lưu ý nhỏ khi vệ sinh nguồn máy tính đặt ở đáy thùng máy: nhiều case có quạt nguồn úp xuống sàn, hút khí trực tiếp từ dưới. Nếu đặt máy trên thảm hoặc sát nền nhà nhiều bụi, nguồn sẽ hút bụi rất nhanh. Hãy kê máy lên chân cao hoặc tấm gỗ phẳng, vệ sinh tấm lọc đáy thường xuyên, như vậy phần bên trong nguồn sạch lâu hơn đáng kể.

Khi nào nên mang nguồn đến Thần Vũ kiểm tra

Tra dầu quạt nguồn hoặc thay quạt mới khi quạt đã mòn bạc

Hãy mang nguồn đến khi bạn thấy bụi bám dày bên trong qua lưới quạt, quạt nguồn kêu hoặc quay chậm, nguồn nóng bất thường, có mùi khét nhẹ, hoặc máy tắt bất chợt dù đã vệ sinh ngoài. Thần Vũ vệ sinh và bảo dưỡng nguồn máy tính đúng quy trình: xả tụ, vệ sinh bên trong, kiểm tra quạt, tụ, mối hàn, đo các đường áp khi chạy tải. Nếu phát hiện linh kiện có dấu hiệu hỏng, kỹ thuật viên báo giá trước khi sửa.

Bạn có thể xem thêm dịch vụ sửa nguồn máy tính, hoặc đặt lịch sửa máy tính tại nhà Hà Nội để kỹ thuật viên đến vệ sinh cả dàn máy ở Long Biên, Gia Lâm, Đông Anh và các quận nội thành. Hotline 0965.305.158.

Sai lầm phổ biến người dùng hay mắc

Tự mở nguồn và chạm vào bo mạch ngay sau khi rút điện.
Để quạt quay tít khi thổi khí nén, làm hỏng bạc đạn và mạch điều khiển quạt.
Rửa nguồn bằng nước rồi phơi khô: nước đọng dưới chân IC, trong biến áp gây chập khi cắm điện.
Cắm điện ngay sau khi vệ sinh ướt.
Bịt lỗ thoát khí bằng tấm lọc bụi tự chế quá dày, làm nguồn nóng hơn.
Nghĩ rằng vệ sinh sẽ sửa được nguồn đã hỏng: vệ sinh giúp phòng ngừa, còn nguồn đã có linh kiện hỏng thì cần sửa.

Tóm tắt và lời khuyên từ kỹ thuật viên

Vệ sinh nguồn máy tính đúng cách gồm hai phần: phần ngoài bạn tự làm định kỳ, phần trong để kỹ thuật viên xử lý. Hãy thổi bụi khi máy đã rút điện, chặn quạt khi thổi, không dùng nước và không tự mở nguồn. Nguồn sạch, mát sẽ ít kích hoạt bảo vệ quá nhiệt hơn; để hiểu thêm về các chức năng này, xem bài các mạch bảo vệ trong nguồn. Nếu nguồn vừa sửa tại Thần Vũ, việc bảo dưỡng đúng cách cũng giúp bạn giữ quyền lợi theo chính sách bảo hành sau sửa nguồn.

Ca thực tế tại Thần Vũ

một gia đình ở Đông Anh có máy tính cho con học trực tuyến, gần đây hay tắt bất chợt vào buổi trưa nắng nóng, quạt nguồn kêu to. Kỹ thuật viên Thần Vũ đến nhà kiểm tra, thấy lưới quạt nguồn bám bụi thành lớp dày, đường thoát khí phía sau gần như bị bịt kín vì máy kê sát tường. Nguồn được mang về xưởng, xả tụ và mở ra: tản nhiệt hai phía phủ kín bụi mịn, quạt bạc thau khô dầu quay chậm, một tụ hóa thứ cấp gần tản nhiệt bắt đầu phồng. Kỹ thuật viên vệ sinh toàn bộ, thay quạt và tụ hỏng sau khi báo giá, chạy tải kiểm tra rồi lắp lại, đồng thời hướng dẫn gia đình kê máy cách tường. Máy hoạt động ổn định, không còn tắt giữa trưa.

Thần Vũ nhận Sửa nguồn máy tính tại Hà Nội, Sửa máy tính tại nhà Hà Nội. Kỹ thuật kiểm tra, báo giá trước khi sửa; nhiều lỗi nguồn thông dụng lấy trong ngày.

Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng máy sấy tóc để thổi bụi nguồn không? Không nên. Máy sấy thổi khí nóng và lực yếu, không làm sạch tốt mà còn làm nóng linh kiện. Dùng bình khí nén hoặc máy thổi bụi chuyên dụng.

Vệ sinh nguồn có làm mất bảo hành hãng không? Vệ sinh bên ngoài thì không. Mở vỏ nguồn làm rách tem có thể mất bảo hành của hãng, vì vậy cần cân nhắc.

Tra dầu quạt nguồn có hiệu quả không? Chỉ là giải pháp tạm thời cho quạt bạc thau mới bắt đầu kêu. Quạt rơ trục, quay chậm nên thay mới.

Nguồn vừa vệ sinh xong không lên, phải làm sao? Ngắt điện, không cố bật lại nhiều lần và mang đến kỹ thuật viên kiểm tra. Có thể do ẩm, gãy chân linh kiện hoặc lỗi có sẵn từ trước.

Thần Vũ có vệ sinh nguồn tại nhà không? Kỹ thuật viên có thể vệ sinh dàn máy tại nhà ở Hà Nội. Vệ sinh bên trong nguồn thường được thực hiện tại xưởng để đảm bảo an toàn.

Mang máy tới xưởng Thần Vũ hoặc gọi thợ tới tận nơi

Nguồn kêu to, nóng, bám bụi dày? Thần Vũ nhận xử lý theo 2 cách, bạn chọn cách tiện nhất:

Cách 1 – Mang máy tới xưởng (nhanh, tiết kiệm nhất): Cơ sở 1, Số 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm. Mở cửa 7h30 – 18h00, Thứ 2 – Thứ 7, không cần gọi trước. Bạn ngồi xem kỹ thuật kiểm tra, được báo giá trước khi sửa và chạy thử trước khi nhận máy.

Cách 2 – Thợ tới tận nơi: kỹ thuật xuất phát từ Cơ sở 1, ưu tiên Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Tây Hồ và nội thành Hà Nội. Gửi ảnh hoặc video lỗi qua Zalo trước để được báo giá sơ bộ.

Chỉ đường tới xưởng Gửi ảnh lỗi qua Zalo