Nguồn hỏng sau khi vệ sinh, xịt nước rửa: nguyên nhân và cách cứu

Tự tháo máy ra lau bụi, xịt rửa cho sạch, lắp lại thì bật không lên, hoặc vừa cắm điện đã nghe tiếng bụp: nguồn hỏng sau khi vệ sinh là tình huống Thần Vũ gặp khá thường xuyên, nhất là vào dịp cuối năm khi nhiều người dọn dẹp máy tính. Điều đáng tiếc là phần lớn các ca này hoàn toàn có thể tránh được nếu biết vệ sinh đúng cách.

Bài viết dưới đây chỉ ra những sai lầm phổ biến, cơ chế khiến nguồn bị chập hay rò sau khi rửa, cách cứu nguồn và quy trình kiểm tra, sửa chữa tại xưởng Thần Vũ Long Biên.

Tóm tắt nhanh

Sai lầm phổ biến: xịt nước, dùng dung dịch không bay hơi, cắm điện khi còn ẩm
Dung dịch đọng dưới IC, biến áp gây rò, chập, cháy mạch
Va chạm làm gãy chân tụ, nứt mối hàn, lệch quạt
Ngắt điện ngay, không bật thử nhiều lần, mang đi kiểm tra sớm

Gọi 0965.305.158 Gửi ảnh lỗi qua Zalo Chỉ đường tới xưởng

Xem nhanh: Mang máy tới xưởng

Kỹ thuật viên kiểm tra bộ nguồn hỏng sau khi vệ sinh bằng dung dịch

Những sai lầm khi tự vệ sinh nguồn

Bộ nguồn là nơi hút bụi nhiều nhất trong case vì quạt nguồn chạy liên tục. Muốn làm sạch là chính đáng, nhưng nhiều cách làm lại gây hại nhiều hơn lợi:

Xịt nước hoặc dung dịch rửa xe, nước lau kính vào nguồn. Những dung dịch này chứa nước, chất tẩy, muối khoáng, khô chậm và để lại cặn dẫn điện.
Xịt rửa main nguồn bằng chai xịt vệ sinh đa năng không rõ thành phần, có loại chứa dầu hoặc chất bôi trơn đọng lại trên mạch.
Dùng máy nén khí áp lực cao thổi sát quạt khiến quạt quay vượt tốc, hỏng bạc, hoặc thổi bật linh kiện nhỏ.
Cắm điện thử ngay khi mạch còn ẩm, chưa khô hoàn toàn.
Tháo nguồn ra và chọc vào bên trong bằng tua vít, chổi kim loại, chạm vào tụ cao áp.

Cảnh báo: tụ lọc cao áp trong nguồn có thể vẫn giữ điện nguy hiểm dù đã rút phích nhiều phút. Không nên tự mở nguồn nếu bạn không có chuyên môn.

Cặn dung dịch và bụi ẩm đọng dưới mosfet trên mạch nguồn

Dung dịch còn đọng gây rò, chập

Khi chất lỏng đi vào nguồn, nó không khô đều. Những vị trí như dưới thân IC dán, khe giữa biến áp và bo mạch, dưới tụ hóa lớn, bên trong cuộn cảm và khe dưới tản nhiệt là nơi dung dịch đọng lại lâu nhất. Kết hợp với bụi cũ, dung dịch tạo thành lớp bùn có khả năng dẫn điện.

Phía sơ cấp có điện áp hơn 300V một chiều, chỉ cần một đường rò nhỏ giữa các chân mosfet, giữa chân tụ lọc cao áp hoặc trên khu vực APFC cũng đủ để gây phóng điện, cháy đường mạch, nổ mosfet. Phía thứ cấp, rò điện quanh mạch hồi tiếp làm sai lệch tín hiệu điều áp, có thể đẩy điện áp ra lên cao. Bạn có thể đọc thêm về rủi ro này trong bài nguồn hỏng opto và TL431.

Triệu chứng vệ sinh nguồn bị chập rất đa dạng: nổ cầu chì ngay khi cắm điện, nguồn kêu lụp bụp, có mùi khét, quạt quay rồi tắt, hoặc chạy được vài ngày rồi chết khi độ ẩm không khí tăng. Một số ca nguy hiểm hơn khi điện áp ra vọt cao và làm hỏng luôn mainboard. Vì vậy, khi nghi nguồn hỏng sau khi vệ sinh, việc đầu tiên là rút điện và không cắm thử thêm.

Va chạm làm gãy chân linh kiện, nứt mối hàn

Không phải ca nào cũng do chất lỏng. Khi tháo lắp, lau chùi, người dùng có thể vô tình làm các việc sau:

Bẻ nghiêng tụ hóa lớn hoặc cuộn cảm, làm nứt mối hàn chân linh kiện nặng.
Kéo mạnh bó dây ra khỏi bo, làm bong đường mạch tại điểm hàn dây.
Đánh rơi nguồn, làm nứt bo mạch hoặc lệch tản nhiệt chạm vào linh kiện khác.
Làm cong cánh quạt, quạt cọ vào khung gây kêu và quay yếu.
Dùng chổi cứng làm gãy chân linh kiện dán nhỏ.

Những hư hỏng cơ học này đôi khi không gây lỗi ngay mà lộ ra sau vài ngày khi mối hàn nứt nóng lên và tiếp xúc kém. Biểu hiện là nguồn chết sau khi lau một thời gian ngắn, máy lúc lên lúc không, hoặc nguồn tự tắt khi rung.

Vệ sinh nguồn đúng kỹ thuật bằng chổi mềm và cồn isopropyl

Cách vệ sinh nguồn đúng kỹ thuật

Với người dùng thông thường, cách an toàn nhất là vệ sinh bên ngoài: dùng chổi mềm và máy thổi bụi áp lực vừa phải thổi qua khe quạt và lưới tản nhiệt, giữ cánh quạt đứng yên khi thổi. Không tháo vỏ nguồn, không dùng bất kỳ chất lỏng nào.

Việc vệ sinh bên trong nên để kỹ thuật viên thực hiện, theo trình tự:

Rút điện, xả tụ lọc cao áp bằng điện trở và kiểm tra lại áp.
Tháo vỏ, tháo quạt, dùng chổi mềm và khí nén khô làm sạch bụi.
Nếu bụi bám dính, dùng cồn isopropyl nồng độ cao, chải nhẹ từng khu vực, để bay hơi hoàn toàn.
Kiểm tra quạt, tra dầu hoặc thay mới nếu bạc đã mòn.
Kiểm tra trực quan tụ, mối hàn, linh kiện có dấu hiệu nóng.
Lắp lại, chạy thử trên tải giả trước khi trả vào máy.

Chi tiết hơn về tần suất và cách làm có trong bài bảo dưỡng, vệ sinh nguồn máy tính.

Những việc không nên tự làm khi gặp nguồn hỏng sau khi vệ sinh

Không bật thử nhiều lần. Mỗi lần cấp điện khi mạch đang rò là một lần làm hỏng thêm linh kiện.
Không dùng máy sấy tóc nhiệt cao thổi sát vào mạch, có thể làm biến dạng nhựa, bong linh kiện.
Không phơi nắng nguồn ướt rồi lắp lại ngay.
Không thay cầu chì to hơn hoặc nối tắt cầu chì để thử.
Không lắp nguồn nghi lỗi vào máy có card đồ họa, main đắt tiền.

Việc nên làm là rút điện, ghi lại loại dung dịch đã dùng, để nguồn ở nơi khô thoáng và liên hệ kỹ thuật viên càng sớm càng tốt. Cặn dung dịch để càng lâu càng gây ăn mòn mạch.

Máy tính gia đình được lắp lại nguồn đã sửa sau sự cố vệ sinh

Quy trình Thần Vũ kiểm tra và xử lý nguồn hỏng sau vệ sinh

Tại xưởng Thần Vũ Long Biên, nguồn bị dính chất lỏng hoặc hỏng sau khi lau chùi được xử lý theo hướng cứu tối đa:

Hỏi rõ đã dùng dung dịch gì, đã cắm điện thử bao nhiêu lần.
Xả tụ, tháo vỏ, tháo quạt, kiểm tra cặn và vết cháy.
Làm sạch bằng dung dịch chuyên dụng, sấy khô có kiểm soát nhiệt độ.
Đo các linh kiện chính: cầu chì, NTC, cầu diode, mosfet PFC, mosfet chính, IC nguồn, opto, diode thứ cấp.
Kiểm tra mối hàn, hàn lại các điểm nứt, nối lại đường mạch bị ăn mòn.
Báo giá trước khi sửa, thay linh kiện hỏng khi khách đồng ý.
Chạy tải giả, đo điện áp, theo dõi nhiệt độ.

Nếu nguồn chỉ bị ẩm và chưa cháy linh kiện, nhiều ca được xử lý và lấy trong ngày. Thần Vũ nhận sửa nguồn máy tính các loại, kể cả nguồn máy bộ và nguồn server.

Thời gian sửa, báo giá sau kiểm tra và bảo hành

Với nguồn hỏng sau khi vệ sinh, thời gian sửa phụ thuộc vào mức độ hư hại và việc nguồn đã bị cắm điện thử bao nhiêu lần. Ca nhẹ chỉ cần làm sạch, sấy khô và thay cầu chì thường xong nhanh. Ca nặng hơn như cháy mosfet, cháy đường mạch, hỏng IC cần thêm thời gian đo kiểm và đặt linh kiện. Thần Vũ sẽ báo cụ thể sau khi kiểm tra.

Chi phí không báo trước qua điện thoại mà chỉ đưa ra sau khi kiểm tra, khách đồng ý mới sửa. Nguồn sau sửa có bảo hành theo phiếu. Nếu cùng lúc máy vừa nâng cấp linh kiện, kỹ thuật viên sẽ kiểm tra thêm khả năng quá tải, xem bài nguồn hỏng sau khi lắp card mới.

Hotline 0965.305.158, Zalo 0983.504.555. Thần Vũ cũng có dịch vụ sửa máy tính tại nhà Hà Nội cho Long Biên, Gia Lâm, Đông Anh và nội thành, hoặc bạn có thể gửi máy về xưởng.

Ca thực tế tại Thần Vũ

một gia đình ở Gia Lâm tự vệ sinh máy tính dịp cuối năm, dùng chai xịt vệ sinh đa năng xịt vào quạt nguồn cho sạch bụi. Sáng hôm sau cắm điện thì nghe tiếng bụp nhỏ và máy không lên. Tại xưởng, kỹ thuật viên mở nguồn thấy lớp cặn bụi ướt dưới chân mosfet PFC và quanh cầu diode, cầu chì đã đứt. Sau khi làm sạch, sấy khô và đo kiểm, mosfet PFC bị chập, một điện trở nhỏ bên cạnh cháy. Khách được báo giá và đồng ý thay mosfet, điện trở, cầu chì. Nguồn được làm sạch lại toàn bộ, thay quạt vì bạc đã ngấm dung dịch, chạy tải ổn định và bàn giao trong ngày.

Thần Vũ nhận Sửa nguồn máy tính tại Hà Nội, Sửa máy tính tại nhà Hà Nội. Kỹ thuật kiểm tra, báo giá trước khi sửa; nhiều lỗi nguồn thông dụng lấy trong ngày.

Bài viết liên quan

Xem thêm: Hướng dẫn kiểm tra vệ sinh máy tính tại nhà

Câu hỏi thường gặp

Nguồn bị ướt có tự khô rồi dùng được không? Không nên trông chờ vào việc tự khô. Cặn dung dịch và bụi vẫn có thể gây rò, chập về sau. Nên mang đi làm sạch và kiểm tra.

Có nên xịt cồn vào nguồn để vệ sinh không? Người dùng không nên tự làm. Kỹ thuật viên chỉ dùng cồn isopropyl nồng độ cao sau khi đã xả tụ, tháo vỏ và để khô hoàn toàn.

Vệ sinh xong máy không lên có phải hỏng nguồn không? Có thể do nguồn, nhưng cũng có thể do cắm thiếu dây, lỏng RAM. Kiểm tra lại kết nối trước, nếu vẫn không lên thì mang nguồn đi kiểm tra.

Nguồn hỏng sau khi vệ sinh sửa có lâu không? Ca nhẹ thường lấy trong ngày. Ca cháy linh kiện nặng cần thêm thời gian, Thần Vũ báo trước sau khi kiểm tra.

Mang máy tới xưởng Thần Vũ hoặc gọi thợ tới tận nơi

Vệ sinh xong máy không lên, nghi chập nguồn? Thần Vũ nhận xử lý theo 2 cách, bạn chọn cách tiện nhất:

Cách 1 – Mang máy tới xưởng (nhanh, tiết kiệm nhất): Cơ sở 1, Số 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm. Mở cửa 7h30 – 18h00, Thứ 2 – Thứ 7, không cần gọi trước. Bạn ngồi xem kỹ thuật kiểm tra, được báo giá trước khi sửa và chạy thử trước khi nhận máy.

Cách 2 – Thợ tới tận nơi: kỹ thuật xuất phát từ Cơ sở 1, ưu tiên Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Tây Hồ và nội thành Hà Nội. Gửi ảnh hoặc video lỗi qua Zalo trước để được báo giá sơ bộ.

Chỉ đường tới xưởng Gửi ảnh lỗi qua Zalo