Quạt nguồn kêu to, rung lắc: thay quạt hay tra dầu

Máy tính đang êm bỗng phát ra tiếng rè rè, lạch xạch hoặc tiếng hú lúc to lúc nhỏ từ phía sau case. Áp tai vào thì thấy rõ tiếng phát ra từ bộ nguồn. Quạt nguồn kêu to là dấu hiệu quạt đã xuống cấp, nếu để lâu quạt có thể kẹt hẳn, nguồn quá nhiệt và hỏng linh kiện bên trong.

Nhiều người chọn cách tra dầu cho nhanh. Cách này có tác dụng, nhưng chỉ tạm thời và không phải lúc nào cũng phù hợp. Bài viết dưới đây giúp bạn nhận biết nguyên nhân quạt nguồn kêu ồn, giới hạn của việc tra dầu, cách chọn quạt thay thế và đấu nối đúng.

Tóm tắt nhanh

Quạt kêu rè, kêu lạch xạch thường do khô bạc hoặc mòn bạc đạn
Tra dầu chỉ là giải pháp tạm, quạt mòn nặng phải thay mới
Chọn quạt đúng kích thước, điện áp, kiểu bạc và cách đấu dây
Không tự mở nguồn: tụ lọc cao áp bên trong có thể vẫn còn điện

Gọi 0965.305.158 Gửi ảnh lỗi qua Zalo Chỉ đường tới xưởng

Xem nhanh: Mang máy tới xưởng

Kỹ thuật viên kiểm tra quạt nguồn kêu to tại xưởng

Nhận biết quạt nguồn kêu to do khô bạc, mòn bạc đạn

Quạt trong bộ nguồn là quạt điện một chiều, trục quay nằm trong ổ đỡ (bạc). Sau một thời gian, dầu bôi trơn khô đi, bụi lọt vào ổ, trục và bạc mòn dần. Mỗi kiểu hỏng cho một kiểu tiếng khác nhau:

Tiếng kêu	Nguyên nhân thường gặp	Hướng xử lý
Rè rè đều, to dần theo thời gian	Bạc thau khô dầu	Vệ sinh, tra dầu tạm hoặc thay quạt
Lạch xạch, tạch tạch	Cánh quạt chạm dây, chạm lưới hoặc có vật lạ	Sắp xếp lại dây, làm sạch
Hú, gầm khi quay nhanh	Bạc đạn bi mòn, trục rơ	Thay quạt mới
Quạt rung lắc, cả case rung theo	Cánh mất cân bằng do bụi bám lệch hoặc gãy cánh	Vệ sinh, thay quạt nếu gãy
Kêu khi mới bật, chạy một lúc hết	Dầu đặc lại khi nguội, bạc bắt đầu mòn	Theo dõi, sớm thay quạt

Một cách đơn giản để nhận biết quạt nguồn bị lắc là tắt máy, rút điện, dùng que nhựa nhẹ nhàng xoay cánh qua khe lưới: nếu cánh quay nặng, giật cục hoặc có độ rơ khi lay, ổ bạc đã có vấn đề. Quạt quay quá nhẹ và dừng lâu cũng chưa chắc tốt, nhưng quạt quay nặng chắc chắn là khô bạc.

Tra dầu tạm thời và giới hạn của cách này

Tra dầu bạc quạt nguồn kêu ồn sau khi tháo tem

Với quạt bạc thau mới chớm khô dầu, kỹ thuật viên có thể tháo quạt, bóc tem phía sau, vệ sinh ổ bạc, nhỏ vài giọt dầu máy khâu hoặc dầu chuyên dụng cho quạt rồi dán kín lại. Quạt sẽ êm trở lại.

Tuy nhiên cách này có nhiều giới hạn:

Chỉ hiệu quả khi bạc chưa mòn; nếu trục đã rơ, tra dầu chỉ giảm tiếng ồn vài tuần.
Quạt bạc đạn bi, quạt FDB thường không tra dầu theo cách này được.
Dầu sai loại (dầu ăn, dầu nhớt xe máy, chất xịt chống gỉ) bám bụi và đặc lại, làm quạt hỏng nhanh hơn.
Muốn tra dầu phải tháo quạt khỏi bộ nguồn, nghĩa là phải mở nguồn. Không tự làm việc này, vì tụ lọc cao áp có thể vẫn giữ điện nguy hiểm dù đã rút phích.

Tóm lại, khi quạt nguồn kêu to, tra dầu phù hợp khi bạn cần dùng tạm trong lúc chờ quạt thay, hoặc với quạt khó tìm thay thế. Còn với một chiếc nguồn bạn muốn dùng lâu dài, thay quạt mới tốt là phương án bền vững hơn.

Chọn quạt bạc đạn FDB, bi cho nguồn

Khi thay quạt nguồn, cần chọn quạt phù hợp chứ không chỉ cần cùng kích thước. Ba kiểu ổ đỡ phổ biến:

Bạc thau (sleeve bearing): rẻ, êm khi mới, nhưng tuổi thọ ngắn, nhất là khi lắp nằm ngang trong môi trường nóng như bộ nguồn.
Bạc đạn bi (ball bearing): bền, chịu nhiệt tốt, phù hợp nguồn chạy liên tục; có thể ồn hơn một chút.
FDB (bạc thủy động): êm và bền, thường gặp trên nguồn cao cấp; giá cao hơn.

Ngoài kiểu bạc, cần chú ý:

Kích thước (thường 120mm, 135mm, 140mm, nguồn nhỏ dùng 80mm, 92mm) và độ dày.
Điện áp 12V, dòng định mức tương đương quạt gốc để mạch điều khiển quạt không quá tải.
Lưu lượng gió và áp suất tĩnh tương đương hoặc tốt hơn quạt gốc; quạt yếu hơn sẽ làm nguồn nóng.
Kiểu đầu cắm và số dây.

Thay quạt bạc đạn mới cho nguồn bị rung lắc

Với nguồn server, quạt nhỏ quay tốc độ rất cao nên tiếng ồn là chuyện thường, nhưng tiếng ồn tăng bất thường lại là lỗi; xem thêm bài sửa nguồn server kêu to.

Đấu nối quạt 2 dây, 3 dây, 4 dây

Quạt nguồn có thể cắm vào giắc trên bo mạch hoặc hàn thẳng dây. Mỗi loại dây có ý nghĩa riêng:

2 dây: nguồn dương và mass. Tốc độ quạt do mạch nguồn điều chỉnh bằng cách thay đổi điện áp cấp, dựa vào cảm biến nhiệt.
3 dây: thêm dây tín hiệu tốc độ (tach). Một số nguồn dùng dây này để phát hiện quạt hỏng và bật bảo vệ.
4 dây: thêm dây điều khiển PWM, nguồn điều chỉnh tốc độ bằng xung.

Thay quạt 2 dây vào chỗ quạt 3 dây có thể khiến nguồn tưởng quạt chết và tự ngắt. Thay quạt 4 dây vào mạch 2 dây thì quạt thường chạy hết tốc độ, gây ồn. Thứ tự màu dây giữa các hãng quạt cũng không thống nhất, đấu nhầm cực có thể làm hỏng quạt hoặc mạch điều khiển. Đây là lý do việc thay quạt nên để kỹ thuật viên làm, vừa đảm bảo an toàn, vừa đảm bảo đúng kỹ thuật.

Cách phòng tránh quạt nguồn kêu to tái diễn

Vệ sinh bụi bên ngoài lưới quạt nguồn định kỳ bằng chổi mềm, khí nén, khi máy đã tắt và rút điện.
Kê case cao khỏi sàn, không đặt trên thảm để quạt không hút bụi, sợi vải.
Lắp lưới lọc bụi ở khe hút gió của case.
Sắp xếp dây gọn gàng, không để dây chạm vào quạt nguồn, đặc biệt với nguồn dây rời; khi cắm giắc, đi dây đúng đường, tham khảo bài giắc nguồn 24 pin bị chảy, cháy chân về cách cắm và đi dây.
Tránh để máy trong phòng quá nóng, nhiệt cao làm dầu bôi trơn bay hơi nhanh.
Khi thấy quạt nguồn kêu to hơn thường lệ, hãy xử lý sớm trước khi quạt kẹt hẳn.

Những việc không nên tự làm khi gặp quạt nguồn kêu to

Máy tính gia đình chạy êm sau khi xử lý quạt nguồn kêu

Không tự mở nguồn để tra dầu hay thay quạt: tụ lọc cao áp có thể vẫn giữ điện nguy hiểm.
Không chọc que, tua vít qua lưới khi quạt đang quay.
Không xịt dầu chống gỉ, dầu bôi trơn dạng xịt vào quạt qua khe lưới; dầu bắn lên mạch, bám bụi và gây rò điện.
Không gỡ bỏ quạt để hết ồn; nguồn sẽ quá nhiệt rất nhanh.
Không dùng quạt rời cắm ngoài thay quạt trong nguồn.

Nếu tiếng ồn đi kèm mùi khét hoặc công tắc phía sau nóng, có thể có thêm lỗi khác; xem bài công tắc sau nguồn hỏng, lỏng.

Quy trình Thần Vũ kiểm tra và xử lý quạt nguồn kêu to

Thần Vũ tại Long Biên chuyên sửa nguồn máy tính mọi hãng, mọi công suất, kể cả nguồn server. Quy trình xử lý quạt kêu:

Nghe tiếng, xác định tiếng phát ra từ quạt nguồn hay quạt khác trong case.
Xả tụ an toàn, mở nguồn, kiểm tra quạt, độ rơ trục, kiểu bạc, kiểu dây.
Kiểm tra mạch điều khiển quạt, cảm biến nhiệt, tụ hóa xung quanh có bị nóng phồng không.
Vệ sinh toàn bộ nguồn.
Báo giá trước, thay quạt phù hợp hoặc tra dầu tạm theo yêu cầu.
Chạy tải giả, kiểm tra tốc độ quạt, nhiệt độ và độ ồn.

Thay quạt nguồn thường lấy nhanh trong ngày, sửa xong có bảo hành. Gọi hotline 0965.305.158 hoặc Zalo 0983.504.555 để được tư vấn.

Ca thực tế tại Thần Vũ

một gia đình ở Long Biên có máy tính cho con học trực tuyến, gần đây phát tiếng rè to đến mức nghe rõ khi đang họp lớp. Kỹ thuật viên Thần Vũ xác định tiếng ồn từ quạt nguồn. Mở nguồn thấy quạt bạc thau đã khô dầu, trục rơ, cánh bám bụi lệch gây rung. Do quạt đã mòn, kỹ thuật viên tư vấn thay quạt bạc đạn bi cùng kích thước, cùng kiểu dây, đồng thời vệ sinh toàn bộ bo mạch. Sau khi chạy tải giả, nguồn êm và mát hơn trước. Máy được trả trong ngày, gia đình được hướng dẫn kê case cao và vệ sinh lưới định kỳ.

Thần Vũ nhận Sửa nguồn máy tính tại Hà Nội, Sửa máy tính tại nhà Hà Nội. Kỹ thuật kiểm tra, báo giá trước khi sửa; nhiều lỗi nguồn thông dụng lấy trong ngày.

Câu hỏi thường gặp

Quạt nguồn kêu to có nguy hiểm không? Bản thân tiếng ồn không nguy hiểm, nhưng là dấu hiệu quạt sắp hỏng. Nếu quạt kẹt, nguồn sẽ quá nhiệt và có thể cháy linh kiện.

Tra dầu quạt nguồn có bền không? Chỉ là giải pháp tạm với quạt bạc thau mới chớm khô dầu. Quạt đã mòn bạc hoặc rơ trục nên thay mới.

Có nên thay quạt nguồn bằng quạt case? Có thể nếu đúng kích thước, điện áp, dòng định mức, kiểu dây và đủ lưu lượng gió. Nên để kỹ thuật viên chọn và đấu nối.

Quạt nguồn không quay khi máy chạy nhẹ có phải hỏng? Một số nguồn có chế độ quạt nghỉ khi tải thấp. Nếu nguồn nóng mà quạt vẫn không quay thì mới là lỗi.

Thay quạt nguồn mất bao lâu? Thường xử lý nhanh, nhiều ca lấy trong ngày, tùy quạt thay thế có sẵn hay không.

Mang máy tới xưởng Thần Vũ hoặc gọi thợ tới tận nơi

Quạt nguồn kêu to, rung lắc? Thần Vũ nhận xử lý theo 2 cách, bạn chọn cách tiện nhất:

Cách 1 – Mang máy tới xưởng (nhanh, tiết kiệm nhất): Cơ sở 1, Số 14, 15 Ngách 76, Ngõ 172 Phú Diễn, Bắc Từ Liêm. Mở cửa 7h30 – 18h00, Thứ 2 – Thứ 7, không cần gọi trước. Bạn ngồi xem kỹ thuật kiểm tra, được báo giá trước khi sửa và chạy thử trước khi nhận máy.

Cách 2 – Thợ tới tận nơi: kỹ thuật xuất phát từ Cơ sở 1, ưu tiên Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Tây Hồ và nội thành Hà Nội. Gửi ảnh hoặc video lỗi qua Zalo trước để được báo giá sơ bộ.

Chỉ đường tới xưởng Gửi ảnh lỗi qua Zalo